تێگەیشتن لە سیستەمی ئاودێری سپرینکلێر لە کێڵگەکاندا

ئاودێری پەرژینی کێڵگەکان بۆری و سەری ڕشاندن بەکاردەهێنێت بۆ گەیاندنی ئاو بۆ بەرهەمە کشتوکاڵییەکان، ئەمەش تقلیدی بارانبارینی سروشتی دەکات. جووتیاران پشت بە ئاودێری پەرژینی کێڵگە دەبەستن بۆ دابەشکردنی ئاو بە شێوەیەکی یەکسان، دڵنیابوون لە وەرگرتنی شێی پێویست لە هەموو ڕووەکەکانی کێڵگەکەدا. ئاو لە ڕێگەی بۆرییەوە پەمپ دەکرێت و لە سەری ڕشێنەرەوە وەک دڵۆپی ورد ئازاد دەکرێت. ئەم شێوازە بە شێوەیەکی کاریگەر ڕووی خاک دادەپۆشێت و گەشەی تەندروستانەی بەرهەمەکان بەرەوپێش دەبات. زۆرێک لە کێڵگەکان سوودمەندن لە ئاودێری پەرژینی کێڵگەکان بە پاشەکەوتکردنی تا ٢٥% ئاوی زیاتر بە بەراورد بە شێوازەکانی تری ئاودێری. بەکارهێنانی ئاودێری پەرژینی کێڵگە بەپێی ناوچەکان دەگۆڕێت، وەک لە خشتەی خوارەوەدا نیشان دراوە:

هەرێم/وڵات	ڕێژەی سەدی کێڵگەکان کە ئاودێری بە سپرینکلەر بەکاردەهێنن
پورتوگال	23.9%
ئیسپانیا	~15%
ئیتاڵیا	39.4%
یۆنان	29.4%
ئەمریکا (ئەمریکا)	نزیکەی ٦٠% (جۆری ئاودێری باڵادەست)

کلیلەکانی بردنە دەرەوە

• ئاودێری بە سپرینکلەر ئاو دەدات وەک باران. یارمەتی بەهێزبوونی بەرهەمەکان دەدات. ئاوی کەمتر بەکاردەهێنێت بە بەراورد بە ڕێگاکانی تر.

• سیستەمەکە پەمپ و بۆری و... سەری ڕشێنەر . ئەم بەشانە ئاو بە یەکسانی لەسەر کێڵگەکان بڵاودەکەنەوە. لەسەر زۆرێک لە خاک و شێوەی زەوی بە باشی کاردەکات.

• هەڵبژاردنی پەمپ و بۆری و سەری ڕشێنەری گونجاو گرنگە. ئەمەش وا دەکات سیستەمەکە بە باشی کار بکات. هەروەها ئاو و وزە پاشەکەوت دەکات.

• جیاواز هەیە جۆرەکانی ڕشێنەر بۆ کێڵگە و بەرهەمە جیاوازەکان. پێویستە جووتیاران سیستەمێک هەڵبژێرن کە لەگەڵ زەوی و پێداویستیەکانیان بگونجێت.

• چاودێری بەردەوام و کۆنترۆڵی زیرەک یارمەتی جووتیاران دەدات بۆ پاشەکەوتکردنی ئاو. هەروەها تێچوونەکان کەم دەکەنەوە و بەرهەمەکان بە درێژایی وەرز بە تەندروستی دەهێڵنەوە.

بنەماکانی ئاودێری سپرینکلەری کێڵگە

ئاودێری سپرینکلەر چییە

ئاودێری بە سپرینکلەر ئاو دەدات بە بەرهەمەکان بە ڕشاندنی لە هەوادا، وەک باران. بۆری و سەری پەرژینی ئاو بەسەر خاکەکەدا بڵاودەکەنەوە. ئامانج لێی ئەوەیە کە لە کاتی گونجاودا ئاوی پێویست بدرێت بە بەرهەمەکان. ئەمەش یارمەتی ڕووەکەکان دەدات بە باشی گەشە بکەن و ئاو پاشەکەوت دەکەن.

ئاودێری بە سپرینکلەر بۆ زۆرێک لە خاک و بەروبوومەکان کاردەکات. جووتیاران بەکاریدەهێنن بۆ ئەوەی دڵنیابن لە هەموو بەشەکانی کێڵگەکە ئاویان دەستدەکەوێت، تەنانەت لە گردەکان یان لێوارەکاندا.

بیرۆکە سەرەکییەکانی ئاودێری بە سپرینکلەر بریتین لە:

• واکردنی ئاو وەک باران ببارێت بۆ یارمەتیدانی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان.

• بەکارهێنانی پەمپ و بۆری و ئاوڕێژکەر بۆ جوڵاندنی ئاو.

• گۆڕینی سیستەم بۆ خاک و بەرهەم و کەشوهەوای جیاواز.

• پاشەکەوتکردنی ئاو و کارکردن بۆ کێڵگەکان بە هەر قەبارەیەک.

ئاودێری بە پەرژینی کێڵگەکان یارمەتی جووتیاران دەدات کە ئاو باشتر بەکاربهێنن و بەرهەمی زیاتر گەشە بکەن. بەشێکی گرنگی ئاودێری کێڵگە مۆدێرنەکانە.

چۆن کاردەکات

سیستەمی ئاودێری بە ئامێری ئاودێری ئاو لە سەرچاوەیەکەوە، وەک بیرێک یان خەزنێکەوە، لە ڕێگەی بۆرییەوە دەگوازێتەوە. پەمپێک ئاو لە ڕێگەی بۆریەکانەوە پاڵ دەنێت بۆ ئاوڕێژکەرەکان. ڕشێنەرەکان ئاو بە دڵۆپی بچووک بەسەر بەرهەم و خاکدا دەڕشێنن.

ئاو بەم هەنگاوانە بەناو سیستەمەکەدا دەجوڵێت:

• پەمپ ئاو لە سەرچاوەکە وەردەگرێت و فشار دروست دەکات.

• بۆری سەرەکی و لاوەکی ئاو لە پەمپەکەوە دەگوازنەوە بۆ لایەنی کە بۆری بچووکترن.

• لاتەراڵەکان ئاو دەهێننە سەر سەری ڕشێنەرەکان. ئەم بۆریانە سووکن و ئاسانن بۆ جوڵاندن.

• سەری پەرشێنەر ئاو دەکاتە دڵۆپی بچووک و بەسەر بەروبوومەکاندا بڵاوی دەکاتەوە، وەک باران.

پێکهاتە	ڕۆڵی لە جوڵە و دابەشکردنی ئاودا
پەمپ	ئاو لە سەرچاوەکە دەکێشێت و فشار بۆ سیستەمەکە دروست دەکات.
بۆری سەرەکی و لاوەکی	ئاو لە پەمپەکەوە بگوازەرەوە بۆ لایەکان، لە سەرەوە یان ژێر زەوی.
لاتەراڵەکان	ئاو لە بۆری سەرەکییەوە بگوازەرەوە بۆ ئاوڕێژکەرەکان، و گواستنەوەیان ئاسانە.
سەری ڕشێنەر	ئاو بە دڵۆپی بچووک بپرژێنە، خاک و بەرهەمەکان بە یەکسانی داپۆشە.

جووتیاران لە کاتی دانانی ئاودێری بە ئامێری ئاودێری بیر لە زۆر شت دەکەنەوە. جۆر و شوێنی نێوان سەری ڕشێنەر، بەرزی و پەستانی پەمپ هەموویان گرنگن بۆ تەنانەت بڵاوبوونەوەی ئاو. با و کەش و هەوا دەتوانێت چۆنیەتی کەوتنی ئاو لەسەر یاریگاکە بگۆڕێت. پلاندانان و چاودێری باش سیستەمەکە بە باشی کاردەکات.

سیستەمی ئاودێری کێڵگەی ئاودێری ئەم هەنگاوانە بەکاردەهێنێت بۆ پێدانی ئاو لە شوێنێک و کاتێک کە بەرهەمەکان پێویستیان پێی بێت. ئەمەش یارمەتی ڕووەکەکان دەدات بەهێز گەشە بکەن و ڕێگە بە جووتیاران دەدات ئاو بە ژیرانە بەکاربهێنن.

پێکهاتەکانی سیستەم

پەمپ و سەرچاوەی ئاو

سیستەمی ئاودێری بە ئامێری ئاودێری پێویستی بە سەرچاوەیەکی باشی ئاو و پەمپ هەیە. پەمپەکە ئاو لە بیر، ڕووبار، یان کۆگاکانەوە ڕادەکێشێت. فشارێکی پێویست دروست دەکات بۆ ئەوەی ئاوەکە بجوڵێت. پەمپە ناوەندگەراییەکان لە کێڵگە بچووک و مامناوەندەکاندا باون. چاککردنەوەیان ئاسانە و لەگەڵ ئاوی قووڵدا بە باشی کاردەکەن. پەمپە ژێرئاوکەوتووەکان دەچنە قووڵایی بیرەکانەوە و چەندین ساڵ دەمێننەوە. هەروەها پەمپە تۆرباینەکانی ڕاست لە بیرە قووڵەکاندا کاردەکەن و ئاوێکی زۆر دەجوڵێنن. پەمپەکانی پرۆپلەر بڕێکی زۆر ئاو دەجوڵێنن بەڵام تەنها بە ڕێگایەکی کورت بەرزی دەکەنەوە. زۆرجار تراکتۆرەکان ئەم پەمپانە کارەبا دەدەن.

جۆری پەمپ	کەیسی بەکارهێنانی ئاسایی	مەودای توانای ئاسایی (GPM)	تێبینی لەسەر کارپێکردن و سەرچاوەی کارەبا
سەنتەرفۆگال	ئاودێری چەم، کێڵگەی بچووک تا مامناوەند	0 بۆ 5 هەزار	بە کارەبا، دیزڵ، بەنزین، یان PTO کاردەکات
ژێرئاوکەوتوو	بیرە قووڵەکان	٣٠٠ بۆ ٥٠٠٠+	ماتۆڕی کارەبایی ژێرئاوکەوتووە بە پەمپ
جێت پەمپ	بیرە قووڵ و قووڵەکان	توانای لێشاوی کەمتر	گشتگیر، چاککردنەوەی بەرزتر
پەمپە پرۆپلەر	قەبارەی گەورە، بارودۆخی بەرزکردنەوەی کەم	0 بۆ 5,000+	زۆرجار بە PTO بەهێز دەکرێت
تۆرباینێکی ڕاست	بیرە قووڵەکان، سیستەمی ئاوی سەرزەوی	٣٠٠ بۆ ٥٠٠٠+	ئیمپێلەری فرە قۆناغ، کارا

ئامۆژگاری: هەڵبژاردنی پەمپێکی گونجاو ئاو بە باشی دەهێڵێتەوە و یارمەتی سیستەمەکە دەدات باشتر کاربکات.

بۆری و لاتەراڵ

بۆری و لایەنی ئاو لە پەمپەکەوە دەگوازنەوە بۆ ئاوڕێژکەرەکان. هێڵە سەرەکییەکان کە لە PVC دروستکراون، ئاو بەسەر کێڵگەکەدا دەگوازنەوە. هێڵە لایەنییەکان لق دەبنەوە و ئاو لە بەرهەمەکان نزیک دەکەنەوە. جووتیاران قەبارەی بۆری هەڵدەبژێرن بەپێی ئەوەی چەند ئاوی پێویستە. بۆرییەکی ٣/٤ ئینج بۆ یەک ڕشێنەر کاردەکات. بۆرییەکی 1-1/2 ئینج دەتوانێت خزمەت بە سێ ڕشێنەر بکات. زۆربەی بۆریەکان PVC کلاس ٢٠٠ بەکاردەهێنن چونکە بەهێزە و ماوەیەکی زۆرە.

جۆری بۆری	بابەت	بەکارهێنانی ئاسایی	مەودای تیرە
هێڵە سەرەکییەکان	PVC	دابەشکردنی سەرەکی	1' بۆ 3'
هێڵی لایەنی	PVC	لاتەراڵەکان	3/4' بۆ 1-1/2'
بۆرییەکی نەرم و نیان	ڤینێل	بۆ سەری ڕشێنەر	گۆڕاو

تێبینی: بەکارهێنانی قەبارەی بۆری گونجاو دزەکردن دەواسێت و پەستانی ئاو لە سیستەمەکەدا بە جێگیری دەهێڵێتەوە.

سەری ڕشێنەر

سەری ئاوڕێژکەرەکان بڕیار دەدەن کە چۆن ئاو بەسەر کێڵگەکەدا بڵاودەبێتەوە. جووتیاران جۆری جیاواز بۆ بەرهەم و زەویەکانیان هەڵدەبژێرن. سەری ڕشێنەری سووڕاوە دەسوڕێتەوە و شوێنی گەورە دادەپۆشێت. یارمەتی وەستاندنی ئاو دەدەن لە ڕژانی ئاو. ڕشێنەری کاریگەری قۆڵێکی جوڵاویان هەیە و ئاوی دوور دەڕشێنن. لەسەر زەوییە چەقەڵەکان بە باشی کاردەکەن. سەری سپرای جێگیر شێوەی پانکە بۆ شوێنی بچووک دروست دەکات. مایکرۆ ڕشێنەر و دڵۆپ دەرهێنەر ئاو ڕاست لە ڕەگەوە دادەنێن. ئەمەش ئاو ڕزگار دەکات و خێرا وشک نابێتەوە.

• ئاوڕێژکەری سووڕاوە: بۆ کێڵگەی گەورە و تەنانەت ئاودانیش باشە.

• ڕشێنەری کاریگەری: بەهێزە، دەتوانرێت ڕێکبخرێت و لەسەر زەوییەکی زبر کاردەکات.

• سەری سپرای جێگیر: باشترینە بۆ شوێنە بچووکەکان یان مامناوەندەکان.

• مایکرۆ-سپرینکلەر و دڵۆپ دەرهێنەر: ئاو بە مافی ڕەگەکان بدە لە باخچە یان باخچەدا.

هەڵبژاردنی سەری ڕشێنەری گونجاو یارمەتی پاشەکەوتکردنی ئاو دەدات و بەرهەمەکان بە سەلامەتی دەهێڵێتەوە.

کۆنتڕۆڵەکان

سیستەمی ئاودێری مۆدێرن کۆنتڕۆڵی زیرەک بەکاردەهێنێت بۆ پاشەکەوتکردنی ئاو و کات. کۆنتڕۆڵکەرەکان ڕێگە بە جووتیاران دەدەن کەی ئاو بدەن و پلانەکانیان بۆ کەشوهەوا یان خاک بگۆڕن. هەندێک لە سیستەمەکان هەستەوەر بەکاردەهێنن بۆ پشکنینی شێی خاک و ڕۆیشتنی ئاو و پەستان. زۆرێک لە کێڵگەکان کۆنترۆڵی دوور یان ئەپی تەلەفۆن بەکاردەهێنن بۆ سەیرکردن و بەڕێوەبردنی ئاودان لە هەر شوێنێکەوە. ئەم کۆنتڕۆڵە زیرەکانە یارمەتی جووتیاران دەدەن کە خێرا کاربکەن و ڕووەکەکان بە تەندروستی بهێڵنەوە.

کۆنتڕۆڵە زیرەکەکان دەتوانن بەکارهێنانی ئاو بە ڕێژەی زیاتر لە ٤٠% کەم بکەنەوە و پارەی وزە کەم بکەنەوە، ئەمەش کشتوکاڵکردن باشتر دەکات.

جۆرەکانی ئاودێری بە ئامێری ڕشێنەر

ئاودێری بە سپرینکلەر ڕێگەی جیاوازی هەیە بۆ ئاودانی بەرهەمەکان. جووتیاران سیستەمێک هەڵدەبژێرن لەسەر بنەمای کێڵگە و بەرهەم و سەرچاوەی ئاوەکەیان. هەر جۆرە تایبەتمەندییەکی تایبەتی هەیە و خاڵی باشی هەیە.

سەنتەری پیڤۆت

• سیستەمی وەرچەرخانی ناوەند بە دەوری خاڵێکی ناوەنددا دەسوڕێتەوە.

• بۆرییە درێژەکان کە ڕشێنەریان هەیە بە تاوەرەکان کە تایەیان هەیە بەرز دەکرێنەوە.

• ماتۆڕی کارەبایی سیستەمەکە بە بازنەیەکی گەورەدا دەجوڵێنن.

• قەبارەی نۆزڵەکان لە ناوەڕاستەوە بۆ لێوارەکە دەگۆڕێت بۆ ئاوێکی یەکسان.

• ئەم سیستەمە هەریەکەیان دەتوانن تا ١٢٥ دۆنم ئاو ئاو بدەن.

• لە ئەمریکا و ئوسترالیا و بەرازیل باون.

• ئاودێری سەنتەری پیڤۆت زۆر کارامەیە، زۆرجار زیاتر لە 85%.

• یارمەتی وەستاندنی لەدەستدانی ئاو دەدات بەهۆی هەڵمبوونەوە.

سیستەمی سەنتەر پیڤۆت باشترین کاردەکات لەسەر کێڵگە گەورە و تەختەکان. بۆ بەرهەمەکانی وەک گەنمەشامی و سۆیا و گەنم باشن.

جوڵەی لایەنی

سیستەمی جووڵەی لایەنی کە پێی دەوترێت جوڵەی هێڵی، ڕاستەوخۆ بەسەر کێڵگەکاندا دەڕۆن. سیستەمەکە تاوەرێکی جوڵاو بەکاردەهێنێت نەک ناوەندێکی جێگیر. ئاو لە کەناڵێک یان بۆرییەکی ژێر زەویەوە دێت. ئەم شێوازە بۆ ئەو کێڵگانە باشە کە ڕیزیان هەیە، وەک دانەوێڵە و لەوەڕگە. ئاودێری جوڵەی لایەنی زەوی زیاتر دەگرێتەوە لە چاو چەقی ناوەند. تەنانەت ئاو دەدات بە هەموو بەشەکانی کێڵگەکە. جووتیاران بۆ کێڵگەی گەورە یان بەرهەمی تایبەت بەکاری دەهێنن.

سێتی ڕەق

لایەن	سوودەکانی	سنووردارکردنەکان
گونجاوی	باشە بۆ پاراستن لە بەستەڵەک	تێچووی دەستپێکردنی بەرز
کردە	بەکارهێنانی ئاسانە، بۆریەکان لە شوێنی خۆیان دەمێننەوە	بۆری دەتوانێت ببێتە ڕێگر لە ڕێگەی کاری مەیدانی
کار	دوای ڕێکخستن زۆر کار ناکات	پێویستی بە کار هەیە بۆ دانان و دابەزاندن
خۆگونجاندن	دەتوانرێت لەگەڵ پیتاندن بەکاربهێنرێت	تێچووی ساڵانەی پەمپکردن زۆرە
ڕووماڵکردن	دار و زەوی باخچە بە باشی دادەپۆشێت	نرخی هەر دۆنمێک نزیکەی ٣٥٠٠ دۆلارە

ئاودێری سپرینکلەری سێتی ڕەق بۆری و ڕشێنەر بەکاردەهێنێت کە ناجووڵێت. جووتیاران بۆ کۆنترۆڵکردنی هەر هێڵێک وەلڤەل بەکاردەهێنن. ئەم سیستێمانە لە باخچەی میوە و بۆ پاراستن لە بەستەڵەک بەناوبانگن.

دەستی جوڵە و پۆرتەبل

• سیستەمی جوڵەی دەستی و پۆرتەبل بۆ کێڵگە بچووکەکان یان شێوە نامۆکان باشە.

• جووتیاران بە دەست بۆری و ئاوڕێژکەرەکان دەجوڵێنن.

• ئەم سیستێمانە تێچووی کەمتر بۆ دانانی.

• پێویستیان بە کاری زیاترە، نزیکەی یەک کاتژمێر لە هەر دۆنمێکدا.

• جووتیاران کاتێک بەکاریان دەهێنن کە دەبێت سیستەمەکە زۆر بجوڵێنن یان ناتوانن سیستەمێکی هەمیشەیی بەکاربهێنن.

دەمانچەی گەورە و دەمانچەی باران

مۆدێلی ڕشێنەر	مەودای لێشاو (GPM)	فڕێدانی تیژڕەوی (پێ)	پەستانی کارکردن (PSI)
نێڵسۆن 100 زنجیرەی بیگ گەن	40 - 300	90 - 190	40 - 110
1-1/4' دەمانچەی باراناوی کاریگەری	28 - 82	62.3 - 95.1	30 - 70

سیستەمی دەمانچەی گەورە و دەمانچەی باراناوی ئاوێکی زۆر لە دوورەوە دەڕشێنێت. جووتیاران ئەمانە بۆ کاری گەورە بەکاردەهێنن، وەک ئاودانی کێڵگە گەورەکان بە خێرایی. ئەم سیستێمانە بۆ ئەو بەرهەمانە باشە کە پێویستیان بە ئاوی زۆرە.

هەڵبژاردنی جۆری ئاودێری سپرینکلەری گونجاو یارمەتی جووتیاران دەدات ئەو ئاوە بە بەرهەمەکان بدەن کە پێویستیانە.

لایەنە باش و خراپەکانی

سوودەکانی

ئاودێری بە سپرینکلەر چەندین خاڵی باشی هەیە بۆ کێڵگەکان. ئەم سیستەمە ئاو ڕاست لەو شوێنە دادەنێت کە پێویستە. یارمەتی وەستاندنی بەفیڕۆدانی ئاو دەدات بەهۆی هەڵمبوون یان ڕژانی ئاوەوە. جووتیاران دەتوانن بە خێرایی و بە ئاسانی کێڵگە گەورەکان ئاو بدەن. بۆ چەندین جۆری بەروبووم و شێوەی زەوی کاردەکات. ئاودێری سپرینکلێر سادەیە بۆ دانان و گۆڕینی. لەگەڵ هەردوو کێڵگەی بچووک و گەورەدا دەگونجێت.

سیستەمی ئاودێری بە ئامێری ڕشێنەر ڕێگە بە جووتیاران دەدات شێی خاک باشتر لە ڕێگا کۆنەکان کۆنتڕۆڵ بکەن. ئەمەش واتە ڕووەکەکان تەندروستتر گەشە دەکەن و جووتیاران بەرهەمی زیاتر بەدەست دەهێنن.

توێژینەوەیەک لە دەشتی باکووری چین سەیری گەنمی زستانی کردووە. بۆی دەرکەوتووە کە ئاودێری بە ئامێری ڕشێنەر وایکردووە بەرهەم بە ڕێژەی 12% بۆ 14% بەرزبێتەوە بە بەراورد بە ئاودێری سەر ڕووی زەوی. هەروەها سیستەمەکە لەدەستدانی ئاوی کەمکردەوە. ئەمەش یارمەتی بەرهەمەکان دەدا کە ئاو باشتر بەکاربهێنن و بەهێزتر گەشە بکەن. ئامرازە نوێیەکان وەکو ڕشێنەری ورد و هەستەوەری شێی خاک یارمەتی جووتیاران دەدەن کە ئاوی زۆر بەکارنەهێنن. ئەم ئامرازانە ئاو پاشەکەوت دەکەن و یارمەتی کێڵگەکان دەدەن بۆ ماوەیەکی زیاتر.

سوودە سەرەکییەکانی بریتین لە:

• ئاو بە یەکسانی بەسەر کێڵگەکەدا بڵاودەبێتەوە

• بۆ زۆر بەروبووم و جۆری زەوی کاردەکات

• پێویستی بە کارێکی کەمتر هەیە و گۆڕینی ئاسانە

• وا دەکات بەرهەمەکان باشتر و تەندروستتر گەشە بکەن

• ئاو بە شێوەیەکی زیرەکتر بەکاردەهێنێت

زیانەکانی

هەروەها ئاودێری بە سپرینکلەر هەندێک کێشەی هەیە. با و هەڵمبوون دەبێتە هۆی نەمانی ئاوێکی زۆر بەتایبەت لە شوێنە وشکەکاندا. بۆ نموونە دەمانچەی گەورە و دەمانچەی کۆتایی پیڤۆت دەتوانن تا ٤٠٪ ئاو لەدەست بدەن بەهۆی با و هەڵمبوونەوە. ئەمەش واتە ئاوی کەمتر دەگاتە بەرهەمە کشتوکاڵییەکان و سیستەمەکە بەو شێوەیە باش کارناکات.

هەندێک لە بەرهەمەکان وەک دارە میوەکان بەو ڕادەیە یارمەتی لە ئاودێری پەرژینی وەرناگرن. چەقی دارەکان دەتوانێت ڕێگری لە سپراکە بکات. ئاوی سەر گەڵاکان دەتوانێت پێش ئەوەی بگاتە زەوی وشک بێتەوە. ئەگەر پەستانی ئاو یان نۆزڵی ڕشێنەر بە باشی دانەنرابێت، لەوانەیە ئاو بە یەکسانی بڵاو نەبێتەوە. هەروەها گەڵا تەڕەکان و خاکی نێوان ڕیزەکان دەبێتە هۆی زیاتر نەخۆشی ڕووەک و گژوگیا.

زیانەکانی	کاریگەری لەسەر ئاودێری
زیانەکانی با و هەڵمبوون	کەمکردنەوەی کارایی ئاو
دابەشکردنی نایەکسانی ئاو	هەندێک ڕووەک ئاوی زۆر یان کەمیان دەست دەکەوێت
بەکارهێنانی وزەی زیاتر	زیادبوونی تێچووی کارکردن
مەترسی نەخۆشی و گژوگیا	بارودۆخی لەبارتر بۆ قارچک و گژوگیا

جووتیاران پێویستە پلانی باش دابنێن و ئاگاداری سیستەمەکانیان بن. ئەمەش یارمەتیان دەدات ئەم کێشانە چارەسەر بکەن و زۆرترین سوود لە ئاودێری بە ئامێری پەرشێنەر وەربگرن.

هەڵبژاردنی سیستەمی ڕشێنەر

قەبارەی کێڵگە و جۆری بەرهەم

جووتیاران پێویستە سیستەمێکی ئاوڕێژکەر هەڵبژێرن کە لەگەڵ قەبارەی زەوی و بەرهەمەکانیان بگونجێت. زۆرجار کێڵگە بچووکەکان سیستەمی تاکە ڕشێنەر یان سیستەمی ڕەق بەکاردەهێنن. ئەمانە بۆ باخچە یان کێڵگەی بچووکتر لە ٥٠ دۆنم باشن. لەوانەیە کێڵگە مامناوەندەکان سیستەمی لایەنی جوڵاو بەکاربهێنن. ئەمانە ڕێگە بە جووتیاران دەدەن بۆری و ئاوڕێژکەر بە دەست بگوازنەوە. کێڵگە گەورەکان کە زەوی تەختیان هەیە زۆرجار سیستەمی جووڵەی ناوەندی یان جووڵەی لایەنی بەکاردەهێنن. ئەم سیستەمە ڕووبەری گەورە دەگرێتەوە و کات پاشەکەوت دەکات.

هەروەها جۆری بەرهەمەکە گرنگە لە کاتی هەڵگرتنی سیستەمێکدا. زۆربەی بەرهەمە ڕیزبەندی و کێڵگە و دارەکان بە ئاودێری بە ڕشێنەر باش کاردەکەن. هەندێک بەرهەم وەک کاهوو پێویستیان بە سپرای نەرم هەیە بۆ ئەوەی ئازاریان پێ نەگات. سیستەمی ڕشێنەر باشترین کاریگەری هەیە بۆ خاکە خۆڵاوییەکان. هەروەها دەتوانن لەسەر لێوارەکان کار بکەن ئەگەر بۆریەکان شێوەی زەویەکە پەیڕەو بکەن.

ئامۆژگاری: پێویستە جووتیاران بیر لە هەردوو قەبارەی کێڵگە و جۆری بەرهەم بکەنەوە پێش ئەوەی سیستەمێک هەڵبژێرن.

هەڵبژاردەی باوی سیستەم بەپێی قەبارەی کێڵگە:

• بچووک: تاکە ڕشێنەر، ڕەق-سێت

• مامناوەند: بە لایەکدا دەجووڵێت

• گەورە: چەقی ناوەڕاست، جوڵەی لایەنی

سەرچاوە و کوالیتی ئاو

سەرچاوەیەکی باشی ئاو گرنگە بۆ هەر سیستەمێکی ئاودێری بەرهەم. جووتیاران بیر، ڕووبار، گۆم، یان ئاوی باران بەکاردەهێنن. جۆر و کوالیتی ئاو چۆنیەتی دروستکردنی سیستەمەکە دەگۆڕێت. ئاوی پاک ڕێگری دەکات لە گیرانی بۆری و سەری ڕشێنەر. ئاوێک کە خوێ، کانزا، یان پیسی زۆری تێدایە، دەتوانێت ئازاری ڕووەکەکان بدات و سیستەمەکە بگرێت.

پێویستە جووتیاران ئاو تاقی بکەنەوە بۆ:

• pH (دەبێت 5.0-7.0 بێت)

• ئاستی شووتی و سۆدیۆم

• ماددە ڕەق و کانزا هەڵواسراوەکان

• توخمە ژەهراویەکانی وەک بۆرۆن یان کانزا قورسەکان

ئەگەر ئاو پاک نەبوو، ڕەنگە پێویست بە فلتەر یان مادەی کیمیایی هەبێت. ئاوی ژێر زەوی جێگیرە بۆ ئاودێری. ڕەنگە ئاوی سەر ڕووی زەوی پێویستی بە چاودێری زیاتر بێت.

تێچوون و چاککردنەوە

تێچووی سیستەمی ئاوڕێژکەر بەندە بە جۆر و قەبارەکەیەوە. بۆ دانانی سیستەمێک دەتوانێت لە 1000 بۆ 7000 دۆلار بۆ هەر دۆنمێک تێبچێت. تێچووی ئاودێری دڵۆپ دڵۆپ کەمترە بەڵام لەوانەیە بۆ هەموو بەرهەمەکان یان کێڵگە گەورەکان کار نەکات. چاککردنەوە واتە پشکنینی دزەکردن و پاککردنەوەی سەری ڕشێنەر و چاککردنی بەشە شکاوەکان.

ئەرکە ئاساییەکانی چاککردنەوە:

• پشکنین و پاککردنەوەی سەری ڕشێنەر

• پەستانی ئاو و وەلڤەلەکان بپشکنە

• چاککردنەوەی دزەکردن و گۆڕینی پارچەی تێکچوو

• فلتەرەکان پاک بکەرەوە بۆ ئەوەی ئاوەکە بەردەوام بێت

چاودێری بەردەوام سیستەمەکە بە باشی کاردەکات و بە تێپەڕبوونی کات پارە پاشەکەوت دەکات. ئامرازە نوێیەکان وەک کۆنتڕۆڵی ئۆتۆماتیکی و هەستەوەری خاک یارمەتی جووتیاران دەدەن باشتر ئاو بەکاربهێنن و کەمتر کار بکەن.

تێبینی: پێویستە جووتیاران بیر لە هەردوو تێچووی دەستپێکردن و پاشەکەوتی درێژخایەن بکەنەوە. پێویستە سیستەمێک هەڵبژێرن کە لەگەڵ بودجەی خۆیان و ئەوەی بتوانن ئاگاداری چی بن.

ئاودێری بە سپرینکلێر یارمەتی جووتیاران دەدات بەرهەمەکانی وەک باران ئاو بدەن. پەمپ و بۆری و ئاوڕێژکەری جیاواز بەکاردەهێنێت. هەر بەشێک وەک پەمپ و ڤاڵڤ و سەری پەرژینی گرنگە. جووتیاران پێویستە لەسەر ئەم بەشانە بزانن بۆ ئەوەی باشترین سیستەم هەڵبژێرن.

بەشی سیستەم	بۆچی گرنگە بۆ جووتیاران
پەمپ	فشارێکی پێویست بە ئاو دەدات
کۆنتڕۆڵکەر/کاتژمێر	کاتی ئاودان دادەنێت بۆ پاشەکەوتکردنی ئاو
سەری ڕشێنەر	دڵنیا دەبێتەوە لەوەی بەرهەمەکان بڕی گونجاویان دەست دەکەوێت

جووتیاران پێویستە سیستەمێک هەڵبژێرن کە لەگەڵ قەبارەی کێڵگەکانیان بگونجێت. هەروەها پێویستە بیر لە سەرچاوەی ئاوەکەیان بکەنەوە و چەند پارەیان هەیە. ئاودێری بە سپرینکلێر یارمەتی کێڵگەکان دەدات کەمتر ئاو بەکاربهێنن و بەرهەمی زیاتر گەشە بکەن.

پرسیارە بەردەوامەکان

چ بەرهەمێک باشترین کاریگەری هەیە لەگەڵ ئاودێری بە سپرینکلێر؟

ئاودێری بە سپرینکلەر بۆ چەندین جۆری بەرهەم کاردەکات. جووتیاران بۆ سەوزە و دانەوێڵە و دار میوە بەکاری دەهێنن. بۆ ئەو بەرهەمانە باشە کە پێویستیان بە ئاوە بە یەکسانی بڵاوبکرێتەوە. پەتاتە و گێزەر و پیاز و گەنم بەم سیستەمە بە باشی کاردەکەن.

چەند جار پێویستە جووتیاران سیستەمی ئاوڕێژکەر بەڕێوەببەن؟

جووتیاران پلانی ئاودان دادەنێن لەسەر بنەمای ئەوەی کە بەرهەمەکان پێویستیان بە چییە. هەروەها سەیری خاک و کەش و هەوا دەکەن. زۆربەی بەرهەمەکان پێویستیان بە ئاوە هەر ٣ بۆ ٧ ڕۆژ جارێک. هەستەوەری شێداری خاک یارمەتی جووتیاران دەدات بزانن کەی ئاو بدەن.

ئامۆژگاری: پشکنینی خاکەکە پێش ئاودان یارمەتی پاشەکەوتکردنی ئاو دەدات و زیادەڕۆیی لە ئاودان دەوەستێنێت.

ئایا سیستەمی ڕشێنەر دەتوانێت لەسەر زەوییە لێوارەکان یان نایەکسانەکان کاربکات؟

بەڵێ، سیستەمی پەرژینی دەتوانێت ئاوی ئەو کێڵگانە بدات کە تەخت نین. جووتیاران چۆنیەتی دانانی بۆری و ئاوڕێژکەر دەگۆڕن بۆ ئەوەی لەگەڵ زەوییەکەدا بگونجێت. پلانی باش یارمەتی ئاو دەدات بگاتە هەموو بەشەکانی کێڵگەکە.

ئایا سیستەمی ڕشێنەر ئاو بەفیڕۆ دەدات؟

سیستەمی پەرژینی ئاو بە شێوەیەکی زیرەک بەکاردەهێنێت. ئەوان ئاو ڕاستەوخۆ دەنێرن بۆ بەرهەمەکان و یارمەتی وەستاندنی ئاوی ئاو دەدەن. بەکارهێنانی کۆنتڕۆڵی زیرەک و چاککردنی سیستەمەکە زۆرجار ئاوی زیاتر پاشەکەوت دەکات.

تێبینی: با و کەش و هەوای گەرم دەتوانێت بڕێک ئاو نەمێنێت. زۆرجار جووتیاران لە ڕۆژدا زوو یان درەنگ ئاو دەدەن بۆ ئەوەی ئاو پاشەکەوت بکەن.