Maddi suuraa: unsplash gochuu
Mee mooraa keessanitti tarkaanfattee marga lalisaa fi magariisaa fi biqiltoota guddachaa jiran osoo sa’aatii dheeraa hoosii wajjin hin dabarsin argitu yaadi. Sun sihiina sirna bishaan facaasaa ti. Sirnoonni kun bishaan obaasuun dadhabbii akka hin qabnee fi sirrii akka ta’u taasisa. Yeroo si qusachuu fi bishaan qusachuuf kan qophaa'anidha. Fakkeenyaaf, sirna bishaan facaasaa irratti sensaroota rooba dabaluudhaan itti fayyadama bishaanii waggaa %22 ol hir’isuu kan danda’u yoo ta’u, sensaroota jiidhina biyyee ammoo %66n hir’isuu danda’u. Sirna bishaan facaasu sirrii ta'een biqiltoota fayyaa ta'an kunuunsuu qofa osoo hin taane bishaan gahumsaan fayyadamta. Siifi naannoodhaaf injifannoodha!
Furtuu Fudhachuu
Facaastoonni ofumaan mooraa keessan bishaan obaasuun yeroo qusatu , kanaaf ofuma keessanii gochuu hin qabdan.
Harkaan bishaan obaasuu caalaa bishaan xiqqaa fayyadamu, yeroo tokko tokko itti fayyadama bishaanii walakkaan hir’isu.
Biqiltoonni bishaan facaasan bishaan tasgabbaa’aa kennuudhaan akka gaariitti akka guddatan gargaaru, kunis akka jabaatanii fi carraan raammoo akka hin qabaanne taasisa.
Yeroo murtaa'e tokkotti bishaan facaasu kaa'uu dandeessa, yoo mana hin jirrellee.
Yaardiiwwan bocaafi guddina hundaaf bishaan facaasan adda addaa, kan akka drip ykn oscillating jiru.
Sirna bishaan facaasu bitachuun yeroon kaffaltii bishaanii qusachuu kan danda’u yoo ta’u, waggoota muraasa booda ofii isaatii kaffaluu danda’a.
Smart sprinklers haala qilleensaa fi fedhii biyyee irratti hundaa’uun bishaan baasuuf sensaroota fayyadamuun bishaan daran qusatu.
Fudhachuu kan sprinkler sirrii mooraa keessaniif biqiltoonni keessan fayyaa akka qabaataniifi sirni keessan akka gaariitti akka hojjetu gargaara.
Fayyadama Duraa Sirna Facaasu
Margaa fi Iddoowwan Biqiltuu Bishaan obaasuu
Sirni bishaan facaasu yeroo margaa fi iddoo biqiltuu keessan lalisaa fi socho’aa ta’e eeguuf michuu keessan isa guddaadha. Bishaan walqixa akka raabsan kan qophaa'an yoo ta'u, golee mooraa keessanii hunduu bishaan barbaachisu akka argatu taasisa. Bishaan harkaan obaasuu, kan wal hin simne ta’uu danda’u irraa adda ta’ee, bishaan facaasuun furmaata dhaabbataa fi amanamaa ta’e kenna.
Maaliif akkas bu'a qabeessa ta'an kunooti:
Facaastoonni naannoo bal’aa dafanii uwwisuu waan danda’aniif, marga bal’aa ta’eef mijataa taasisa.
Gahumsi gosa bishaan facaasaa fi haala qilleensaa irratti hundaa’uun %65 hanga %75 gidduutti argama.
Sirni bishaan facaasu lafa keessaa bishaan kallattiin gara biyyee geessuun qisaasama bishaanii hir’isuun danfisuu xiqqeessa.
Ejensiin Eegumsa Naannoo akka tilmaametti bishaan alaa hanga %50 kan ta’u harkaan bishaan obaasuun qisaasama. Gara bishaan facaasuun bishaan baay’ee qusachuu danda’a.
Facaasu lafa irraa ykn pilaastikii facaasuun, bishaan garmalee ittisuus ni dandeessa, kunis yeroo baay’ee dhukkuba biqiltootaa fida. Dabalataan, sirnoota ofumaan hojjetaniin, sagantaa biqiltoota keessaniif hojjetu kaa’uu dandeessu, yeroo sirrii ta’etti bishaan hamma sirrii akka argatan mirkaneessuu.
Fayyaa fi Guddina Biqiltootaa Guddisuu
Biqiltoonni fayyaa qaban bishaan sirrii ta’een kan jalqaban yoo ta’u, sirni bishaan facaasu kana salphisa. Jiidhina biyyee walfakkaatu kan eegu yoo ta’u, kunis guddina biqiltootaaf murteessaadha. Biqiltoonni bishaan yeroo hunda fi hamma sirrii ta’een yeroo argatan ni guddatu.
Qorannoon akka agarsiisutti sirnoonni jallisii sadarkaa olaanaa qaban akkuma kanneen AIn deeggaraman bulchiinsa jiidhina biyyee haala gaariin fayyadamuu danda’u. Sirnoonni kunniin sagantaa bishaan obaasuu sirreessuuf daataa yeroo qabatamaa fayyadamuun dhiibbaa biqiltootaa hir’isuu fi saffisa guddinaa guddisuudha. Fakkeenyaaf:
Jallisii AIn deeggarame qorannoo tokko keessatti marsaa dhaabbii lammaffaa keessatti fayyadama bishaanii hanga %99.5 hir’ise.
Haala jiidhina gaarii ta’e eeguun biqiltoonni fayyaa ta’anii fi guddina saffisaa akka qabaatan kan taasise yoo ta’u, kunis harkaan bishaan obaasuun wal bira qabamee yoo ilaalamu.
Daraaraa, kuduraalee ykn biqiltuuwwan biqilchuu yoo ta'e, . bishaan facaasuun mooraa keessaniif ta’u bu’aa fooyya’aa akka argattan isin gargaaruu danda’a. Biqiltoonni keessan balaa garmalee bishaan obaasuu ykn bishaan jalaa osoo hin qabaatin bishaan isaan barbaachisu akka argatan ni taasisa.
Hojii Harkaa fi Yeroo Hir’isuu
Mee dhugaa haa dubbannu—harkaan mooraa kee bishaan obaasuun hojii yeroo fudhatu taʼuu dandaʼa. Sirna bishaan facaasuun sa’aatii sana deebiftee waan si gammachiisu hojjechuudhaan dabarsuu dandeessa. Sirnoonni ofumaan hojjetan hojii cimaa siif qaba, kanaaf hoosii naannootti harkisuu ykn yeroo bishaan obaasuu dhabuudhaaf yaadda'uu hin qabdu.
Yeroo qusatamee saffisaan wal bira qabamee ilaalame kunooti:
Mala |
Yeroo Barbaachisu (Torbaan) . |
Yeroo Qusatame (Torbaan) . |
Facaasu ofumaan hojjetu |
sa'aatii 0 |
Sa'aatii 5-10 |
Harkaan Bishaan Bishaan |
Sa'aatii 3.5 - 7 |
N/A |
Facaasu iddoo biqiltuu dhaabuudhaan torbanitti hanga sa’aatii 10 qusachuu dandeessu. Yeroon sun yeroo boqonnaa argachuuf, maatii wajjin dabarsuu ykn pirojektoota biroo hojjechuuf itti fayyadamuu dandeessanidha. Dabalataan, sirnoonni ofumaan hojjetan haala nama ajaa'ibuun mijataa dha. Yeroo mana hin jirrettillee yeroo murtaa'etti akka hojjetan saaguu dandeessa.
Sirni bishaan facaasu yeroo qusachuu qofa miti-jireenya kee salphisuuti. Hojii harkaa xiqqaadhaan, mooraa kee isa bareedaa sanatti gammaduudhaaf humna dabalataa ni qabaatta.
Bishaan Kunuunsuu fi Balfa Ittisuu
Bishaan qabeenya keenya gatii guddaa qabu keessaa tokko yoo ta’u, ogummaadhaan itti fayyadamuun yeroo kamiyyuu caalaa barbaachisaa dha. Sirni bishaan facaasu bishaan kunuunsuuf si gargaaruu danda’a, margaa fi iddoo biqiltuu keessan fayyaa akka qabaatu gochuu danda’a. Bishaan geessuuf kan qophaa'anidha gahumsaan, kufaatiin hundi akka lakkaa’amu mirkaneessuu.
Faayidaa guddaa bishaan facaasu fayyadamuu keessaa tokko qisaasama bishaanii hir’isuu danda’uu isaaniiti. Yeroo baayyee harkaan bishaan obaasuun garmalee bishaan obaasuu ykn raabsa walqixa hin taane fida. Kunis bishaan qisaasuu qofa osoo hin taane biqiltoota keessan miidhuu danda’a. Bishaan facaasuun dhimmoota kana irraa fagaachuu dandeessu. Fakkeenyaaf:
Sirnoonni ofumaan hojjetan sagantaa bishaan obaasuu sirrii ta'e akka kaa'attu si dandeessisu, kanaaf yeroo hin barbaachifnetti bishaan obaasaa hin jirtu.
Sensaroonni rooba guyyoota roobaa bishaan kennuu dhaabuu danda’u, kunis bishaan qusachuu fi garmalee guutuu ta’uu ittisuu danda’a.
Sirni jallisii bishaan dhangala’aa bishaan kallattiin gara hundee biqiltootaatti geessuun danfisuu fi yaa’a xiqqeessa.
Malli bishaan obaasuu aadaa bishaan ala jiru hanga %50 qisaasuu akka danda’u beektu? Mooraa keessaniif gara bishaan facaasutti jijjiiruun jijjiirama guddaa fiduu danda’a. Bishaan lafa irratti facaasu ykn pilaastikii facaasu fayyadamuun naannoo murtaa'e irratti xiyyeeffachuu dandeessa, bishaan sirriitti bakka barbaachisutti akka deemu mirkaneessuu. Sirrummaa kun bishaan qusachuu qofa osoo hin taane biqiltoota fayyaa ta’anis ni guddisa.
Gorsi ariifataa kunooti: Facaastuuwwan noozlii sirreeffamuu danda’an filadhu. Isaan kun akkaataa biifamuu fi dhangala’aa bishaanii akka to’attu si taasisa, kunis daandii miillaa ykn daandii konkolaataa bishaan itti naquu dhiisuun salphaa ta’a. Bishaan qusatta, kaffaltii tajaajila manaa kee to'annaa jala oolchita.
Sirni bishaan facaasu jiidhina biyyee wal irraa hin cinne eeguun qisaasama ittisuufis si gargaara. Biyyeen yeroo gogu bishaan deebi’ee argachuun ni ulfaata, kunis bishaan baay’ee akka itti fayyadamu taasisa. Biyyee walqixa jiidha qabuun yeroon darbaa deemuun bishaan xiqqaa fayyadamta. Dabalataan biqiltoonni keessan guddinaa fi daraaraa socho'aa ta'een isin galateeffatu.
Yoo naannoodhaaf dammaqinaan mooraa kee kunuunsuuf karaa barbaadde, bishaan facaasuun iddoo biqiltuutti facaasuun karaa itti deemtudha. Isaanis mijataa ta’uu fi itti fufiinsa walitti makuun bishaan kunuunsuu keessatti gahee kee akka ba’attu siif salphata.
Gosa Sirna Facaasu
Maddi suuraa: peekseelota jedhaman
Facaasu Dhaabbataa
Facaastoonni dhaabbataa ta’an meeshaalee salphaa ta’us bu’a qabeessa ta’anii bakka xixiqqoo bishaan obaasuuf gargaarani dha. Facaastoonni kun bakka tokkotti dhaabbataa ta’anii kan hafan yoo ta’u, bishaan haala walfakkaatuun biifa, kunis siree daraaraa, bakka kuduraa ykn marga kompaaktiidhaaf mijataa ta’a. Fe'iinsa walxaxaa waan hin barbaanneef, saaguu fi itti fayyadamuuf salphaa ta'e ni argatta.
Wanti gaariin bishaan facaasaa dhaabbataa ta’e keessaa tokko gatii madaalawaa isaaniiti. Yeroo baayyee meeshaalee yeroo dheeraaf turuu danda'an kan akka pilaastikii irraa kan hojjetaman yoo ta'u, kunis yeroo hedduu akka turu mirkaneessa. Yoo filannoo suphaa xiqqaa barbaaddan, bishaan facaasuun dhaabbataa ta'e filannoo guddaadha.
Gorsi tokko kunooti: Facaasu dhaabbataa kee giddu galeessa naannoo bishaan itti naquu barbaaddutti kaa'i. Kunis uwwisa walqixa ta’e kan mirkaneessu yoo ta’u, bakka goggogaa akka hin uumamne taasisa. Yaardiiwwan gurguddoof mijataa ta'uu baatanis, hojiiwwan bishaan obaasuu irratti xiyyeeffataniif mijataa dha.
Facaasaa Oscillating
Oscillating sprinklers yaardiiwwan reektangulaaraaf jaallatamaadha. Bishaan haala fanjii fakkaatuun biifa, rooba lallaafaa fakkeessa. Dizaayiniin kun sanyii margaa haaraa dhaabameef akka gaarii ta’an kan taasisu yoo ta’u, bishaan sun osoo walitti hin qabamin biyyee keessa waan jiidhuuf. Yoo mooraa gufuu muraasa qabu qabaatte, bishaan facaasaa oscillating naannoo bal'aa gahumsaan uwwisuu danda'a.
Facaastoonni kun bishaan kunuunsuufis baay’ee gaarii dha. Raabsi isaanii walqixa ta’uun isaanii bishaan garmalee akka hin dhangalaane kan dhorku yoo ta’u, kunis bishaan yaa’uu ykn qisaasamaatti geessuu danda’a. Dabalataan, sirreessuun salphaadha. Bal’ina fi kallattii biifama boca mooraa keetii wajjin akka walsimu to’achuu dandeessa.
Oscillating sprinklers gosoota boca mooraa adda ta’eef bu’a qabeessa ta’an keessaa tokko ta’uu beektu? Dandeettiin bishaan walqixa geessuu isaanii margaa fi iddoo biqiltuu fayya qabeessa ta’e kunuunsuuf filannoo olaanaa isaan taasisa. Marga ykn biqiltoota micciiramoo kunuunsitan, bishaan facaastoonni kun mooraa keessan bishaan barbaachisu akka argatu mirkaneessu.
Facaasaa Rotarii fi Dhiibbaa Facaasu
Rotary fi impact sprinklers yeroo dheeraa turuu fi raawwii hojiif ijaaramaniiru. Isaanis naannoo bal'aa akka qabataniif kan qophaa'an yoo ta'u, marga bal'aa ykn iddoo biqiltuuf mijataa taasisu. Facaastoonni kun sochii geengoo ta’een kan naanneffaman yoo ta’u, bishaan naannoo sanatti walqixa biisu.
Keessattuu, bishaan facaasaa dhiibbaa (impact sprinklers) amanamummaa dinqisiisaa ta’e ni kennu. Isaanis dhiibbaa hojiitiin ramadamu-ol'aanaa, giddu galeessaa fi maaykiroo-facaasu. Fooyya’iinsi akka noozlii sadarkaa lammaffaa fi cirracha bishaan qoqqoodamu raawwii isaanii fooyyessuudhaan raabsa bishaanii fooyya’aa ta’e mirkaneessa.
Amaloonni ijoo dhiibbaa bishaan facaasu tokko tokko kunooti:
Facaastoonni dhiibbaa qilleensaa qaban moodeelota istaandaardii wajjin wal bira qabamee yoo ilaalamu walfakkeenya bishaanii %3%-7 ol’aanaa ta’e ni kennu.
Dhiibbaan hojii gadi aanaa ta’uun raabsa walqixa hin taane fiduu danda’a, garuu aereeshiniin walsimannaa eeguuf gargaara.
Koofiishiin walfakkaataa (CU) fi walfakkaata raabsaa (DUlq) hariiroo sararaawaa agarsiisu, jechuunis aereeshiniin gahumsa bishaanii guddisa.
Rotary sprinklers hojii harkaa hir’isuuf filannoo guddaadha. Erga fe'amanii booda ofumaan hojjetu, yeroo fi carraaqqii si qusatu. Yoo sirna bishaan facaasu kan amanamummaa gahumsa waliin walitti fidu barbaaddan, bishaan facaasaa rotary fi impact ilaaluun barbaachisaadha.
Facaasaa Imala
Bishaan facaasuun imalaaf oolan furmaata bashannansiisaa fi qabatamaa ta’eedha, marga gurguddaa ykn iddoo biqiltuu obaasuuf. Facaastoonni kun ofuma isaaniitiin mooraa keessan keessa socho’u, daandii dursanii murtaa’e hordofu. Harkaan bakka biraatti kaa'uu hin qabdu, kunis yeroo fi carraaqqii si qusata. Naannoo boca sirrii hin taane ykn gufuu qabaniif mijataa dha, sababiin isaas salphaatti naannoo isaaniitti naanna'uu waan danda'aniif.
Akkaataa isaan itti hojjetan kunooti: Facaastoonni imala jiran dhiibbaa bishaanii fayyadamuun daandii hoosii irratti of sochoosu. Yeroo socho’an naannoo sanatti bishaan walqixa biifatu. Kunis kutaan mooraa keessanii hundi bishaan barbaachisu akka argatu taasisa.
Maaliif bishaan facaasaa imalaaf taʼu ilaaluu qabda?
Gahumsa : To’annoo yeroo hunda osoo hin barbaachisin naannoo bal’aa uwwisu.
Daddabbii : Karaa hoosii zoonii murtaa'e irratti xiyyeeffachuuf sirreessuu dandeessa.
Turtii : Moodeelonni baay’een isaanii meeshaalee jajjaboo kan akka sibiilaa ykn pilaastikii irraa kan hojjetaman yoo ta’u, waggootaaf akka turu mirkaneessa.
Gorsa ariifataa: Facaasu imala kan akkaataa biifama sirreeffamuu danda’u filadhu. Kunis fedhii mooraa keessanii irratti hundaa’uun raabsa bishaanii akka barbaaddetti akka jijjiirtan isin taasisa. Marga, daraaraa ykn kuduraa bishaan obaasuu yoo ta'e, bishaan facaasuun imalaan hojii sana salphaa fi bu'a qabeessa taasisa.
Sirna Facaasu Lafa Keessaa
Sirni bishaan facaasu lafa keessaa bishaan rakkina irraa bilisa ta’eef furmaata isa dhumaa dha. Sirnoonni kun biyyee jalatti kan dhaabaman yoo ta'u, mataan bishaan facaasaa yeroon bishaan itti naquu ga'u kan ka'udha. Yeroo itti hin fayyadamne dhokatanii waan turaniif, marga qulqulluu kunuunsuuf mijataa dha.
Mijannaa sirna lafa keessaa ni jaallattu. Erga fe'amanii booda sagantaa ati saagde irratti hundaa'uun ofumaan hojjetu. Hoosii harkisuu ykn bishaan facaasu naannootti sochoosuuf yaadda'uu hin qabdu. Dabalataan, gahumsa olaanaa qabu. Bishaan kallattiin gara biyyee geessuun danfisuu fi dhangala’aa hir’isu.
Sirni bishaan facaasu lafa keessaa maaliif akka adda ta’e kunooti:
Customization : Sirnicha akka haala mooraa keetii wajjin walsimutti dizaayinii gochuu dandeessa.
Automation : Sa'aatii fi too'attoonni sagantaa bishaan obaasuu sirrii akka saaguuf si dandeessisu.
Miidhagina : Sirni kun lafa jala waan ta'eef bifa mooraa keessanii hin gufachiisu.
Yoo furmaata yeroo dheeraa margaa fi iddoo biqiltuu keessan fayya qabeessa ta'e barbaaddan, sirni bishaan facaasu lafa keessaa invastimantii gatii qaba. Mijachuu fi raawwii hojii walitti makuun abbootii qabeenyaa manaa biratti filannoo jaallatamaadha.
Sirna Jallisii Drip
Sirni jallisii bishaan dhangala’aa bishaan gahumsa qabuuf tapha jijjiirudha. Sirnoonni kun bishaan facaasaa aadaa irraa adda ta’ee kallattiin gara hundee biqiltoota keessaniitti geessu. Kunis danfisuu fi yaa’a xiqqeessa, cophni hundi bu’a qabeessa ta’ee akka itti fayyadamu mirkaneessa.
Mee jallisii bishaan dhangala’aa (drip irrigation) mala barame waliin wal bira qabnee haa ilaallu:
Ulaagaa |
Jallisii Drip |
Mala Bishaan Bishaan Aadaa |
Gahumsa Bishaanii |
Ol’aanaa (gahumsa %90-95) . |
Giddu galeessa (gahumsa %50-70) . |
Baasii Jalqabaa |
Meeshaalee bal’aa barbaachisan irraa kan ka’e ol’aanaadha |
Gadi aanaa, meeshaalee xiqqaa barbaada |
Baasii Hojii |
Sababa itti fayyadama bishaanii gadi aanaa ta’een baasii yeroo dheeraa gadi bu’uu |
Fayyadama bishaanii fi qisaasama guddaa irraa kan ka’e ol’aanaadha |
Mijachuu |
Naannoolee gurguddoo fi xixiqqoodhaaf bu’a qabeessa |
Naannolee gurguddoo akka paarkii ummataatiif baay’ee kan mijatu |
Fayyadama Bishaanii |
Kallattiin gara naannoo hundee, dhangala’aa fi danfisuu xiqqeessa |
Fayyadamni bal’aan dhimma danfisuu fi yaa’uu fida |
Fayyaa Biqiltootaa |
Baala goggogaa taasisuudhaan carraa dhukkubootaaf saaxilamuu ni hir’isa |
Biqiltoonni yeroo baayyee jiidha waan ta’aniif dhukkubootaaf carraa guddaa qaba |
Dhiibbaa Naannoo |
Harca’iinsa xiqqaa, itti fufiinsa kan qabu |
Qisaasni ol’aanaa, itti fufiinsa xiqqaa |
Sirni jallisii bishaan dhangala’aa iddoo biqiltuu, siree daraaraa fi bakka kuduraaf mijataa dha. Keessattuu naannoo bishaan daangeffame keessatti faayidaa guddaa qabu, sababiin isaas gahumsa guddaa waan qabaniif. Akkasumas to'annoo daran guddaa argachuuf sa'aatii wajjin wal-qabsiisuu dandeessa.
Bishaan qusachuu fi biqiltoota fayya qabeessa ta’an guddisuu yoo barbaaddan, jallisii bishaan dhangala’aa (drip irrigation) karaa itti deemamudha. Filannoo itti fufiinsa qabuu fi mooraa keessanii fi naannoo fayyadamudha.
Qaamolee Sirna Facaasu
Sa'aatii ykn To'ataa
Sa'aatii ykn too'attoonni kanneen sammuu sirna bishaan facaasu ammayyaa duuba jiru . Sagantaa bishaan obaasuu ofumaan akka hojjettu siif hayyamu, kanaaf yoom marga ykn iddoo biqiltuu kee obaasuu akka qabdu yaadachuuf yaadda'uu hin qabdu. To’attoonni ismaartii yeroo bishaan obaasuu sirreessuuf daataa haala qilleensaa yeroo qabatamaa fayyadamuun kana tarkaanfii tokko fuulduratti fudhatu. Fakkeenyaaf, yoo roobni tilmaama keessa jiraate, sirnichi yeroo sagantaa qabame darbee bishaan qusachuun garmalee akka hin guutamne taasisa.
To’attoonni jallisii ismaartii kaffaltii bishaanii hanga %50 qusachuu fi qisaasama bishaanii hanga %90 hir’isuuf gargaaruu danda’u. Meeshaalee akka Amazon Alexa ykn Google Home waliin kan hojjetan yoo ta'u, ajaja sagalee salphaadhaan sirna keessan to'achuu dandeessu.
To'attoonni kun haala nama ajaa'ibuun fayyadamaadhaaf mijatoo dha. Hedduun isaanii appii mobaayilaa qabatanii waan dhufaniif sirna keessan bakka kamirraayyuu bulchuu dandeessu. Boqonnaa irra yoo jirtan ykn hojiiwwan biroo qofaan kan qabamtan yoo ta'e, mooraa keessan kunuunsa barbaachisu argachaa akka jiru beekuun tasgabbii sammuu ni argattu.
Tuboo fi Tuboo (PVC fi Polyethylene) .
Tuboo fi tuubii sarara jireenyaa sirna bishaan facaasu keessaniiti. Bishaan madda irraa gara mataa bishaan facaasaa geessuun, mooraa keessan keessatti walqixa akka raabsamu taasisa. Meeshaaleen baay’inaan itti fayyadaman PVC fi polyethylene yoo ta’an, tokkoon tokkoon isaanii faayidaa mataa isaanii qabu.
Tuuboonni PVC yeroo dheeraaf kan turanii fi dhiibbaa olaanaa kan dandamatan yoo ta’u, sirna lafa keessaaf mijataa ta’u. Carraan isaan caccabuu ykn dhangala'uu xiqqaadha, kunis suphaa siif xiqqaata jechuudha. Gama biraatiin, tuubii poliitiiliinii kan jijjiiramu fi dhaabuuf salphaadha. Sirna jallisii bishaan dhangala'aa (drip irrigation systems)f mijataa dha, bakka sirritti hojjechuun furtuudha.
Wal bira qabamee ilaaluun saffisaa kunooti:
Meeshaa |
Turtii kan itti fufu |
Salphaa Dhaabbii |
Dandeettii Korroojiinii |
PVC jedhamuun beekama |
Ol aanaa |
Giddugaleessa |
Ol aanaa |
Pooliitiiliinii |
Giddugaleessa |
Ol aanaa |
Ol aanaa |
CPVC sirna bishaan facaasuuf filannoo beekamaa ta'aa akka jiru beektu? Ulfaatina salphaa, xurii kan hin dandeenyee fi ittiin hojjechuuf salphaadha. Sibiilli dhangala’aa bishaanii xuuxuu fi daangessuu danda’u irraa adda ta’ee, CPVC amanamummaa yeroo dheeraa mirkaneessa.
Valve fi Backflow Ittisa
Qulqullina bishaanii fi gahumsa sirnaa eeguuf vaalviiwwanii fi ittisawwan yaa’a duubatti deebi’uu barbaachisoo dha. Valveen dhangala’aa bishaanii kan to’atu si’a ta’u, kunis gara zoonii murtaa’e mooraa kee keessa jirutti akka qajeelchitu si gargaara. Dandeettiin zoonii kun naannoon tokkoon tokkoon isaa bishaan sirrii akka argatu taasisa, siree daraaraas ta’e bakka kuduraa.
Ittisa yaa’a duubatti deebi’uu akka karra eegdotaatti hojjetu. Bishaan faalame gara dhiyeessii bishaan qulqulluu keessanitti akka hin deebine ni dhaabu. Keessattuu xaa’oo ykn qoricha aramaa maasii keessan keessatti yoo fayyadamtan kun barbaachisaa dha.
Maaliif murteessoo akka ta'an kunooti:
Sensaroonni ismaartii dhiibbaa bishaanii fi dhangala’aa hordofu, dhimmoota duubatti deebi’uu danda’an si akeekkachiisu.
Teeknooloojiin to'annoo fagoo bilbila ismaartii keessan irraa valve akka bulchitan isin gargaara, kunis yeroo fi carraaqqii qusata.
Dizaayinoonni fooyya’an balaa duubatti deebi’uu xiqqeessuuf meeshaalee sadarkaa olaanaa qaban fayyadamu.
Angawoonni naannoo yeroo baayyee dhiyeessii bishaanii ummataa eeguuf meeshaalee ittisa bishaan duubatti deebi’uu barbaadu. Yeroo hunda suphaa fi qorannoon bu’a qabeessa ta’ee akka hojjetan mirkaneessa.
Sirnoonni bishaan facaasaa haala gaariin hojjechuuf qaamolee kana irratti hirkatu. Valve qulqullina olaanaa qabuu fi ittisa bishaan duubatti deebi’uu irratti invast gochuudhaan dhiyeessii bishaanii kee ni eegduu fi sirni kee gahumsaan akka hojjetu ni taasisa.
Mataa Facaasu (Pop-Up, Rotor, Spray, Shrub-Type) .
Mataan bishaan facaasaa gootota hin faarfamne sirna bishaan facaasu iddoo biqiltuu keessaniiti. Isaanis akkaataa bishaan mooraa keessan keessatti raabsamu murteessu, biqiltuun hundi bishaan barbaachisu akka argatu mirkaneessu. Mee gosoota mataa bishaan facaasaa adda addaa fi maaltu tokkoon tokkoon isaanii adda akka taasisu keessa haa seennu.
Pop-Up Sprinklers margaaf mijataa dha. Lafa jala dhokatanii turuun yeroon bishaan itti naquu ga'u ni ka'u. Kunis mooraa keessan sirrii fi sirrii akka fakkaatu taasisa. Yeroo itti hin fayyadamne of duuba deebi'a waan ta'eef naannoo tiraafikoonni miilaa jiraniif baay'ee gaarii dha.
Rotor Sprinklers bakka guddaadhaaf mijataa dha. Raadiyaasii bal’aa uwwisuuf kan naanneffaman yoo ta’u, kunis marga bal’aa ta’eef gahumsa akka qabaatan taasisa. Facaastoonni kunniin bishaan walqixa raabsuun kan beekaman yoo ta’u, kunis bakka goggogaa akka hin uumamneef gargaara.
Biifaa Biifamuun akkaataa biifama dhaabbataa ta’e kan kennu yoo ta’u, kunis naannoo xixiqqoo akka siree daraaraatiif akka mijatan taasisa. Uwwisa walfakkaatu kan kennan yoo ta’u, biqiltoonni keessan bishaan sirrii akka argatan ni taasisa.
Shrub-Type Sprinklers biqiltootaa fi bosona bishaan obaasuuf kan qophaa’anidha. Lafa ol kan taa’an yoo ta’u, biqiltoota adda ta’an irratti xiyyeeffachuuf sirreeffamuu danda’u. Kunis iddoowwan biqiltuu olka’iinsa biqiltoota adda addaa qabaniif mijataa akka ta’an isaan taasisa.
Istaatistiksii raawwii hojii mataa bishaan facaasaa beekamaa ta'e tokko tokko saffisaan ilaalla:
Mataa Facaasu |
Raadiyaasii |
Saffisa Dhangala’aa |
Dhiibbaa Hojii |
Saffisa Roobaa |
Hunter I-40 irratti kan argamu |
44'-69' ta'a. |
7.6-29.5 GPM irratti |
40-100 PSI ta’a |
0.4 in/hr giddu galeessaan |
Hunter I-25 irratti kan argamu |
37'-71' ta'eera. |
3.8-31.5 GPM irratti kan argamu |
40-100 PSI ta’a |
0.4 in/hr giddu galeessaan |
Hunter I-20 irratti kan argamu |
17'-47'. |
0.36-14.8 GPM irratti kan argamu |
25-70 PSI ta’a |
0.4 in/hr giddu galeessaan |
Simbirroo Roobaa 3500 |
15'-25'. |
0.54-4.6 GPM irratti kan argamu |
22-55 PSI irratti kan argamu |
0.37-0.83 in/hr |
Simbirroo Roobaa 8005 |
39'-81'. |
3.8-36.3 GPM irratti kan argamu |
50-100 PSI ta’a |
0.48-1.23 in/sa’aatii |
Madda Bishaanii fi Paampii
Maddi bishaanii fi paampii kan... lafee dugdaa sirna bishaan facaasu keessanii . Bishaan golee mooraa keessanii hunda gahumsaan akka gahu ni mirkaneessu. Raawwii hojii gaarii ta’eef paampii sirrii filachuun murteessaadha.
Yeroo paampii filattu madda bishaanii ilaali. Boolla bishaanii, laga ykn bishaan kuufamaa taʼuu dandaʼa. Akkasumas waa'ee saffisa yaa'a paampii barbaachisu fi mataa xuuxuu waliigalaa yaaduu si barbaachisa. Wantoonni kun gahumsaa fi raawwii paampii irratti dhiibbaa geessisu.
Paampii seentirifuugal filannoo beekamaa bishaan facaasaa iddoo biqiltuutiif. Haala hojii adda addaa irratti gahumsa olaanaa kan dhiyeessan yoo ta’u, dhaabuuf salphaadha. Haa taʼu malee, daangaa tokko tokko qabu. Fakkeenyaaf, bishaan irraa miila dhaabbataa 20 keessatti ta’uu kan qaban yoo ta’u, priimiingii barbaadu.
Walbira qabamee ilaaluun saffisaa paampii seentirifuugal kunooti:
Gosa Paampii |
Faayidaa |
Miidhaa isaa |
Seentiriifuugal |
Gahumsa olaanaa; Fe'uuf salphaadha; Haalota hedduu wajjin kan walsimu |
Kaasuun xuuxuu daangeffamaadha; Priming barbaada; Prime dhabuun paampii miidhuu danda’a |
Yeroo paampii filannu Total Dynamic Head (TDH) hubachuun barbaachisaa dha. Amala hojii fi gahumsa paampii irratti dhiibbaa qaba. Fooyya’iinsa kanaan gahumsi paampii hanga dhibbeentaa 77 gahuu kan danda’u yoo ta’u, kunis qusannaa anniisaa guddaa fida. Kanaafuu, yeroo sirna bishaan facaasu kee qopheessitu, paampii fedhii mooraa keetii wajjin walsimu filachuu kee mirkaneessi. Kunis bishaan facaastoonni iddoo biqiltuu keessanii gahumsaan akka hojjetan taasisa, biqiltoonni keessan fayyaa akka qabaniifi itti fayyadamni bishaanii keessan akka to’ataman taasisa.
Faayidaa Sirna Facaasu Fayyadamaa
Maddi suuraa: peekseelota jedhaman
Margaa fi Iddoowwan Biqiltuu Fayyaa Ta'an
QEENXEE margi fayyaa qabu guddaa fakkaachuu qofa miti-sochiiwwan alaatif iddoo simannaa gaarii ta’es uuma. Sirni bishaan facaasu bishaan wal irraa hin cinne fi sirrii ta’e kennuudhaan kana galmaan ga’uuf salphaa taasisa. Margi fi iddoon biqiltuu keessan bishaan hamma sirrii ta’e yeroo argatan biqiltoonni hidda cimaa horachuu fi raammoo fi dhukkuboota dandamachuu danda’u.
Sirnoonni bishaan facaasu akkamitti mooraa keessan akka guddatu gargaaran kunooti:
Yeroo bishaan obaasuu gahumsaan bulchuudhaan bishaan garmalee fi bishaan jalaa ittisu.
Sirni jallisii bishaan dhangala’aa danfisuu fi dhangala’aa hir’isuun bishaan bakka baay’ee barbaachisu hundee akka ga’u taasisa.
Noozlii fi sensaroota roobaa sirreeffamuu danda’an bishaan qusachuun guddina biqiltootaa fayya qabeessa ta’e ni guddisu.
Akkasumas bishaan sirrii ta’e argachuun teessuma lafaa keessan akka socho’uu fi lalisaa ta’ee akka turu taasisa, kunis balaa suphaa margaa baasii guddaa baasu hir’isa. Mooraa bishaan gaarii qabu yoo qabaatte, iddoo bareedaa qofa osoo hin taane kunuunsuuf salphaa ta'e ni gammadda.
Gorsa : Naannoo addaa mooraa keessanii irratti xiyyeeffachuuf bishaan facaasaa qindaa’ina haala barbaadamuun jijjiiramuu danda’u fayyadami. Kunis biqiltuun hundi bishaan osoo hin qisaassin kunuunsa barbaachisu akka argatu taasisa.
Gahumsa Bishaanii Fooyya’e
Kuusaan bishaanii yeroo kamiyyuu caalaa barbaachisaa waan ta’eef, sirni bishaan facaasu bishaan ogummaadhaan akka itti fayyadamtu si gargaaruuf kan qophaa’edha. Keessattuu sirnoonni ofumaan hojjetan bakka fi yeroo barbaachisu sirriitti geessuun itti fayyadama bishaanii akka gaariitti gargaaru. Kunis qisaasama hir’isuun kaffaltii tajaajila manaa keessan akka hin to’atamne taasisa.
Gahumsa bishaanii guddisuuf muuxannoowwan gaarii kana hordofaa:
Ogeessa sirna fedhii mooraa keessanii wajjin walsimu akka dizaayinii godhu qacara.
Haala biyyee irratti hundaa’uun bishaan sirreessuudhaaf seensaroota jiidhinaafi to’annoo jallisii sadarkaa olaanaa dhaabuu.
Yeroo hunda sagantaa bishaan obaasuu kee jijjiirama waqtii wajjin akka walsimuuf irra deebi’ii ilaali.
Malli bishaan obaasuu aadaa bishaan ala jiru hanga %50 qisaasuu akka danda’u beektu? Gara bishaan facaasutti jijjiiruun itti fayyadama bishaanii haalaan hir’isuu dandeessa. Amaloonni akka sensaroota roobaa fi to’annoo fedhii irratti hundaa’e guyyoota roobaa ykn yeroo biyyeen duraanuu jiidha qabutti bishaan akka hin kennine mirkaneessu. Kunis bishaan qusachuu qofa osoo hin taane naannoo itti fufiinsa qabu ni deeggara.
Mijataa fi Salphaa Itti Fayyadamaa
Mee yaadi, lammata hoosii mooraa kee keessa harkisuu akka hin qabne. Sirna bishaan facaasuun, harkaan bishaan obaasuun nagaa dhaamuu fi mijachuuf nagaa jechuu dandeessu. Sirnoonni ofumaan hojjetan hojii cimaa siif qaba, yeroo kee sochiiwwan biroof bilisa godhu.
Maaliif akkas fayyadamaadhaaf mijatoo ta'an kunooti:
Manaa yoo fagaattellee sagantaa biqiltoota keetiif hojjetu kaa'uu dandeessa.
To'attoonni ismaartii bilbila keessan irraa sirna keessan akka bulchitan isin taasisa, sirreeffama salphaa fi saffisaa taasisu.
Sirnoonni ammayyaa suphaa xiqqaadhaaf kan qophaa’an waan ta’eef, muuxannoo rakkina irraa bilisa ta’e argachuu dandeessu.
Facaastoonni mooraa keessaniif ta’an yeroo qofa hin qusatan-kunuunsi margaa caalaatti akka nama gammachiisu taasisa. Nama biqiltuu dhaabuu jaallattu yookiin nama carraaqqii malee mooraa bareedaa qofa barbaadu yoo taate sirnoonni kun tapha jijjiiru.
Hubachiisa : Sirni keessan akka gaariitti akka hojjetuuf yeroo hunda dhangala’aa ykn cufamuu isaa ilaalaa. Suphaan xiqqoo raawwii yeroo dheeraa mirkaneessuu keessatti karaa dheeraa deema.
Yeroodhaan Baasii Qusachuu
Sirna bishaan facaasu irratti invastimantii gochuun baasii guddaa dursanii fakkaachuu danda'a, garuu bittaa yeroon of kaffalu keessaa isa tokkodha. Kaffaltii bishaanii irratti maallaqa qusachuu qofa osoo hin taane baasii humna namaa hir'isuu fi baasii dhokataa harkaan bishaan obaasuu irraa fagaatta.
Akkaataa bishaan facaasaa yeroo dheeraa keessatti qusachuuf si gargaaran kunooti:
Sirni jallisii ofumaan hojjetu bishaan harkaan obaasuun wal bira qabamee yoo ilaalamu %30-45 xiqqaadha. Sun ammoo ji'a ji'aan kaffaltii bishaanii keessan irratti hir'ina guddaadha.
Giddu galeessaan abbootiin qabeenyaa manaa gara sirnoota kanneenitti jijjiiruu qofaan waggaatti doolaara 200-400 qusachuu isaanii gabaasu.
Yoo tajaajila kunuunsa margaa kaffalaa jirtan ta'e, barbaachisummaa bishaan harkaan obaasuu hir'isuun waggaatti naannoo doolaara 1,200 qusachuu dandeessu.
Baasii jalqabaa sirna bishaan facaasu dhaabuuf bahu doolaara 500 hanga 4,000 ta'us, qusannaan dafee walitti dabalama. Sirnoonni baay’een isaanii waggaa 2-4 keessatti of kaffalu. Sana booda baasii dabalataa osoo hin yaadda'iin faayidaa argachuudha.
Sirnoonni kun akkas gahumsa akka qabaatan kan godhu maali? Facaastoonni iddoo biqiltuu ammayyaa hedduun amaloota sadarkaa olaanaa kan akka sagantaa sensara irratti hundaa’e qabatanii dhufu. Sensaroonni kun jiidhina biyyee fi haala qilleensaa hordofu, mooraa keessan bishaan yeroo barbaachisu qofa akka argatu mirkaneessu. Kunis bishaan qusachuu qofa osoo hin taane biqiltoonni keessan fayyaa akka qabaatan taasisa, kunis baasii xaa’oo ykn bakka biqiltootaaf baasii xiqqaadha jechuudha.
Dhimma mijataa ta'e hin dagannu. Mooraa keessaniif bishaan facaasu ofumaan hojjetu qabaachuudhaan, sa’aatii dheeraaf hoosii harkisuu ykn bishaan facaasu pilaastikii harkaan sirreessuu isin hin barbaachisu. Yeroon sun yeroo pirojektoota biroof ykn salphaatti boqonnaaf itti fayyadamuu dandeessanidha. Dabalataan, hojiin harkaa xiqqaachuu jechuun carraan meeshaalee keessan irratti jijjiirama fi ciccituu xiqqaa jechuudha, kunis baasii suphaa keessatti daran isin qusata.
Yoo ammallee dallaa irra jirta ta’e, kana yaadi: malawwan bishaan obaasuu aadaa yeroo baay’ee garmalee bishaan obaasuutti geessu, kunis bishaan qisaasessuu fi kaffaltii kee dabala. Facaasni lafaa fi sirni jallisii bishaan dhangala’aa (drip irrigation system) ammoo bishaan kallattiin gara hundee geessuun qisaasama xiqqeessuu fi gahumsa guddisuudha. Yeroo booda sirrummaan kun qusannoo mul’atutti jijjiirama.
Sirna bishaan facaasu sirrii filachuudhaan, mooraa kee irratti invast gochuu qofa miti-murtoo maallaqaa ogummaa qabu gochaa jirta. Daraaraa xiqqaadhaafis ta'e marga bal'aadhaaf bishaan facaasu iddoo biqiltuu fayyadamtanis, baasii yeroo dheeraa qusannaan hin haalamne. Kanaafuu, badhaasa argattutti osoo gammadduu sirni bishaan facaasu kee hojii cimaa akka hojjetu maaliif hin hayyamtu?
Akkaataa Sirna Facaasu Sirrii Filachuu Dandeenyu
Guddinaa fi Boca Yaardii Madaaluu
Sirna bishaan facaasu sirrii filachuun haala mooraa keessanii hubachuu irraa eegala. Mooraan hundi adda yoo ta’u, sirni bishaan facaasaa ati fudhattu guddinaa fi boca isaa wajjin walsimuu qaba. Fakkeenyaaf, mooraa reektangulaaraa bishaan facaasu kan socho’u irraa fayyadamuu kan danda’u si’a ta’u, marga geengoo ta’e ammoo bishaan facaasaa naanneffamuutiin caalaatti tajaajilamuu danda’a.
Wanti ilaaluu qabnu kunooti:
Guddinaa fi Boca Naannoo : Safara mooraa keetii safari. Kunis bishaan facaasaa uwwisa bakka kee wajjin walsimu qabu filachuuf si gargaara.
Gosa Biqiltootaa : Waan obaasaa jirtu yaadi. Siree daraaraa, bakki kuduraa fi margaa gosa bishaan facaasu adda addaa barbaadu ta’a.
Haala Qilleensaa Naannoo : Yoo naannoon keessan qilleensa qabaate, bishaan akka hin afuufneef meeshaalee bishaan facaasan olka’iinsa biifamuu gadi aanaa qaban filadhaa.
Gorsa ariifataa: Yaardiiwwan gurguddoof, sirni bishaan facaasu lafa keessaa uwwisaa fi gahumsa hundarra gaarii ta’e ni kenna. Isaanis haala barbaadamuun kan jijjiiraman waan ta'aniif, akka mooraa keessaniif akka gaariitti akka walsimu dizaayinii gochuu dandeessu. Gama biraatiin, iddoowwan xixiqqoo taʼan, bishaan facaasaa dhaabbataa ykn pilaastikii wajjin gaarii taʼuu dandaʼa.
Dhiibbaa Bishaanii fi Gosa Biyyee Hubachuu
Dhiibbaan bishaanii sirni bishaan facaasu keessan hangam akka hojjetu gahee guddaa qaba. Yoo dhiibbaan garmalee gadi aanaa ta'e, bishaan facaastoonni bishaan walqixa hin raabsan. Yoo garmalee olka'e bishaan qisaasuu fi biqiltoota miidhuu balaadhaaf saaxilamta.
Akkaataa walsimsiisaa itti sakatta'an kunooti:
Dhiibbaa Bishaanii : Dhiibbaa bishaanii mana keessanii safartuu fayyadamuun qoradhaa. Sirnoonni bishaan facaasu baay’een isaanii 30-50 PSI keessatti akka gaariitti hojjetu. Bu’aa gaarii argachuuf mataa bishaan facaasu dhiibbaa kee wajjin walsimsiisi.
Gosa Biyyee : Biyyeen cirrachaa bishaan dafee kan xuuxu yoo ta’u, biyyeen suphee ammoo yeroo dheeraaf bishaan qabata. Bishaan garmalee akka hin dhangalaaneef ykn akka hin dhangalaaneef meeshaalee bishaan facaasan saffisa xuuxamuu biyyee keessanii wajjin walsimu filadhaa.
Sirna jallisii bishaan dhangala’aa (drip irigation systems) tiif gosti biyyee keessumaa barbaachisaa dha. Sirnoonni kun bishaan kallattiin gara hundee geessuun, biyyee suphee ykn biyyee lafa qabuuf mijataa taasisu. Yoo waa’ee gosa biyyee keetii mirkanaa’aa hin taane, walnyaatinsa isaa adda baasuuf qorannoo qamadii salphaa gaggeessi.
Gorsa : Dhiibbaan bishaan kee wal hin simne yoo ta’e, meeshaa dhiibbaa to’atu kaa’uu yaadaa. Kunis bishaan facaastoonni keessan mooraadhaaf ta’an haala gaarii fi gahumsaan akka hojjetan mirkaneessa.
Sirna Ofumaan fi Sirna Maanu’aal Ilaaluun
Sirna otomaatikiifi harkaan hojjetamu yeroo murteessitu, akkaataa jireenyaa keetii fi yeroo hammamii bishaan obaasuu akka barbaaddu yaadi. Sirnoonni ofumaan hojjetan abbootii qabeenyaa manaa hojiin itti baay’ataniif mijataa dha. Sagantaa baasuu irraa kaasee hanga jijjiirama qilleensaa sirreessuutti waan hunda siif qabatu.
Wal bira qabamee yoo ilaalamu kunooti:
Amala |
Sirnoota Ofumaan |
Sirnoota Harkaan hojjetaman |
Mijannaa |
Ol aanaa |
Gadi bu'aa |
Baasii Jalqabaa |
Ol’aanaa |
Gadi buusuu |
Suphaa |
Giddugaleessa |
Gadi bu'aa |
Gahumsa Bishaanii |
Ol aanaa |
Giddugaleessa |
Filannoo Dhuunfaa |
Hammayyaa'aa |
Daangeffame |
Sirnoonni ofumaan hojjetan, kan akka bishaan facaasu lafa keessaa ykn bishaan facaasu iddoo biqiltuu kan too’attoota ismaartii qaban yeroo fi bishaan qusatu. Yeroo fagoo jirtutti mooraa kee akka bishaan obaasan saaguu dandeessa, biqiltoonni kee fayyaa akka qabaatan mirkaneessuu. Sirnoonni harkaan hojjetaman ammoo to’annoo dabalataa siif kennu garuu carraaqqii dabalataa si barbaachisa.
Yoo filannoo suphaa xiqqaa barbaaddan, sirnoonni ofumaan hojjetan karaa itti deemtan. Keessattuu mooraa gurguddoo ykn iddoowwan biqiltuu fedhii bishaan obaasuu adda addaa qabaniif ni fayyadu. Haa ta'u malee, harkaan biqiltuu dhaabuu yoo jaallattan, sirnoonni harkaan hojjetaman caalaatti siif mijachuu danda'u.
Hubachiisa : Gahumsa olaanaaf sirna otomaatikiin sensaroota roobaa ykn jiidhina biyyee adda baasan waliin walfakkeessi. Meeshaaleen kunneen bishaan hin barbaachifne kan ittisan yoo ta’u yeroon darbaa deemuun bishaan qusatu.
Fedhii Bishaanii Addaa Madaaluu
Mooraan hundi adda yoo ta’u, fedhiin bishaan obaasuu isaas akkasuma. Sirna bishaan facaasaa iddoo keessaniif ta'u filachuuf, biqiltoonni keessan maal akka barbaadan yaaduu qabdu. Tarkaanfiin kun bishaan osoo hin qisaassin maasii keessan fayyaa akka ta’u mirkaneessa. Haa caccabsinu.
1. Maal Bishaasa Jirta?
Gosoota biqiltoota mooraa kee keessa jiran adda baasuudhaan jalqabi. Marga lalisaa, daraaraa micciiramaa ykn iddoo kuduraa kunuunsaa jirtaa? Tokkoon tokkoon gosa fedhii bishaanii adda addaa qaba. Fakkeenyaaf:
Lawns : Isaan wal irraa hin cinne, illee bishaan obaasuun ni dagaagu. Sirni bishaan facaasu kan akka oscillating ykn rotary sprinklers asitti akka gaariitti hojjetu.
Siree Daraaraa : Isaan kun yeroo baayyee daraaraa akka hin miidhamneef bishaan lallaafaa barbaadu. Jallisii bishaan dhangala’aa ykn bishaan facaasuun dhaabbataa ta’e gaarii dha.
Iddoowwan Kuduraa : Isaan kun hundee irratti bishaan irratti xiyyeeffate obaasuun fayyadamoo ta’u. Sirni jallisii bishaan dhangala’aa (drip irrigation systems) kanaaf mijataa dha.
Gorsa : Biqiltoota fedhii bishaan obaasuu walfakkaataa qaban walitti gurmaa’i. Kunis sirna bishaan facaasaa keessan keessatti zoonii saaguuf salphaa taasisa.
2. Biqiltoonni Keessan Bishaan Meeqa Barbaadu?
Biqiltoonni adda addaa bishaan hamma adda addaa barbaadu. Garmalee bishaan obaasuun akkuma bishaan jalaa bishaan obaasuun biqiltoota miidhuu danda’a. Fedhii addaa biqiltoota keessanii ilaalaa. Fakkeenyaaf:
Margi akkaataa idileetti torbanitti bishaan gara inchii 1-1.5 barbaada.
Kuduraaleen akka timaatima yeroo baay’ee bishaan obaasuun barbaachisuu danda’u, keessumaa yeroo qilleensa ho’aa.
Safartuu roobaa ykn jiidhina biyyee fayyadamuun bishaan hammam mooraa keessan argachaa akka jiru hordofaa. Kunis bu'aa gaarii argachuuf sirna kee sirreessuuf si gargaara.
3. Haalli Mooraa Keessan Maali?
Sirna bishaan facaasaa sirrii ta’e murteessuuf bocni fi guddinni mooraa keessanii gahee guddaa qaba. Mooraan reektangulaaraa bishaan facaasaa socho’u irraa fayyadamuu kan danda’u yoo ta’u, margi geengoo ta’e ammoo bishaan facaasaa naanneffamuuf caalaatti mijachuu danda’a. Yoo mooraa kee qaxxaamuraa ykn lafti wal qixa hin taane qabaate, sirnoota walitti makaman si barbaachisuu danda’a.
Bakka xixiqqoodhaaf, bishaan facaasaa dhaabbataa ykn pilaastikii bishaan xiyyeeffannoo qabu kennuu danda’a. Bakkeewwan gurguddoon yeroo baay’ee uwwisa guutuuf bishaan facaasu lafa keessaa barbaadu.
4. Haalli Qilleensaa Maal Fakkaata?
Haalli qilleensaa naannoo keessanii fedhii bishaan obaasuu keessan irrattis dhiibbaa qaba. Haala qilleensaa ho’aa fi gogaa keessatti sirna yeroo baay’ee bishaan itti naquu si barbaachisuu danda’a. Faallaa kanaatiin, naannoowwan roobni yeroo hunda itti roobu darbee darbee bishaan obaasuu qofa barbaachisuu dandaʼa.
Sirna keessanitti sensaroota rooba dabaluu yaadaa. Meeshaaleen kun guyyoota roobaa bishaan kennuu dhaabuun bishaan qusachuun garmalee akka hin guutamne taasisu.
5. Mooraa Keessan Keessatti Amaloota Addaa Qabduu?
Yoo mooraa keessan wantoota akka siree daraaraa, biqiltuuwwan ykn mukaa of keessaa qabaate, isaaniif herrega baasuu si barbaachisa. Yeroo baayyee biqiltootaa fi mukkeen bishaan gadi fagoo barbaadu, kunis jallisii bishaan dhangala’aa ykn bishaan facaasuun gosa biqiltuutiin galma ga’uu danda’a. Siree daraaraa biqiltoota micciiramoo ta’an akka hin miidhamneef biifama lallaafaa barbaachisuu danda’a.
Hubachiisa : Yaardiiwwan amala hedduu qabaniif, sirna noozlii sirreeffamuu danda’u qabu ilaali. Kunis naannoo tokkoon tokkoo isaaniif akkaataa biifama akka barbaaddetti akka siif mijeessitu si dandeessisa.
Qabxiilee kana madaaluudhaan sirna bishaan facaasu kan fedhii addaa mooraa keessanii guutu filachuu dandeessu. Daraaraa xiqqaadhaafis ta’e marga bal’aadhaaf bishaan facaasu iddoo biqiltuu fayyadamtanis, bishaan obaasuuf barbaachisu hubachuun biqiltoonni keessan fayyaa fi socho’aa akka ta’an mirkaneessa.
SeeSa: Sirna Facaasuudhaaf Michuu Keessan Amanamaa
Fedhii Jallisii Keessaniif SeeSa Maaliif Filachuu
Sirna bishaan facaasu ilaalchisee furmaata amanamaa, gahumsa qabuu fi fedhii keessaniif mijate barbaadda. SeeSa bakka sanatti ibsa. Oomishaalee jallisii sadarkaa olaanaa qaban kanneen mooraa keessan bishaan obaasuun salphaa fi bu'a qabeessa taasisan dhiyeessuudhaan maqaa gaarii horataniiru.
SeeSa maaliif adda ta'e kunooti:
Ogummaa Amanachuu Danda’u : SeeSa industirii jallisii irratti muuxannoo waggoota dheeraa qaba. Gosa mooraa fi iddoo biqiltuu adda addaatiif maaltu akka gaariitti akka hojjetu ni hubatu.
Furmaata Adda Ta’e : Siree daraaraa xiqqaa yookiin marga bal’aadhaaf bishaan facaasu yoo barbaaddan, SeeSa sirnoota bakka keessaniif haala gaariin akka walsimuuf qophaa’an dhiyeessa.
Itti Fufiinsaaf Kutannoo : SeeSa kunuunsa bishaanii dursa kenna. Oomishaaleen isaanii biqiltoota keessan fayyaa akka qabaatan gochuudhaan qisaasama xiqqeessuuf kan qophaa’anidha.
SeeSa filachuun oomisha tokko qofa bitachuu miti-karaa qaroo ta'een mooraa kee kunuunsuuf invast gochaa jirta jechuudha.
Oomishaalee Kalaqaa fi Tursiisaa
Oomishaaleen SeeSa akka turuuf ijaaramaniiru. Teeknooloojii ammayyaa meeshaalee yeroo dheeraaf turanii wajjin walitti makuun waggaa waggaadhaan raawwii gaarii akka argattan mirkaneessa.
Wanti oomisha isaanii adda taasisu kunooti:
Amaloota Ol'aanaa : Sirnoonni bishaan facaasu SeeSa hedduun isaanii too'attootaa fi sensaroota ismaartii wajjin dhufu. Meeshaaleen kunneen haala qilleensaa fi biyyee irratti hundaa’uun sagantaa bishaan obaasuu sirreessuu, bishaan qusachuu fi fayyaa biqiltootaa guddisuu.
Meeshaalee Qulqullina Ol’aanaa Qaban : Facaasu pilaastikii jabaa irraa kaasee hanga bishaan facaasaa lafa jabaa ta’etti, SeeSa meeshaalee jijjiirama fi ciccituu dandamatan fayyadama. Yeroo baayyee bakka buusuuf yaadda'uu hin qabdu.
Filannoo Bal’aa : SeeSa sirna jallisii dhangala’aa irraa kaasee hanga bishaan facaasu lafa keessaa hunda ni dhiheessa. Guddinni ykn bocni mooraa keetii maal iyyuu yoo ta'e furmaata siif qabataniiru.
Gorsa : Yoo invastimantii yeroo dheeraa barbaaddan, sirni bishaan facaasaa lafa keessaa SeeSa filannoo guddaadha. Isaan gahumsa kan qaban, of eeggannoo kan qabaniifi itti fayyadama ulfaataa akka dandamatan kan ijaaramaniidha.
SeeSa waliin, oomishaalee kalaqaa kunuunsa margaa salphisuu fi bu'aa walfakkaatu argattu.
Deeggarsa Maamiltootaa fi Qabeenya Addaa
SeeSa sirna bishaan facaasu qofa hin gurguru-tarkaanfii hunda si deeggaruuf achi jiru. Gareen tajaajila maamiltoota isaanii michuu, beekumsa qabaachuu fi gargaaruuf qophaa'aa ta'uun beekama.
SeeSa akkamitti muuxannoo keessan rakkina irraa bilisa akka ta'u kunooti:
Qajeelfama Ogeessotaa : Sirni kamtu mooraa keessaniif akka ta’u hin beektu? Gareen SeeSa furmaata mudaa hin qabne filachuuf si gargaaruu danda'a.
Gargaarsa Dhaabbii : Dhaabbii akka salphaatti akka ta’uuf qajeelfama fi qabeenya bal’aa ni kennu. Sirnoonni tokko tokko barnoota viidiyoo illee qabatanii dhufu.
Deeggarsa Itti Fufiinsa Qabu : Yoom iyyuu dhimma yoo si mudate, deeggarsi maamiltootaa SeeSa bilbila ykn cuqaasuu qofaan fagaata. Isaanis rakkoo furuu fi sirna kee karaa irra akka deebi'u si gargaaru.
Hubachiisa : SeeSa sirni bishaan facaasaa keessan akka gaariitti akka hojjetu gorsa suphaas ni kenna. Kunuunsi yeroo hunda godhamu mooraa keessan fayyaa fi socho’aa akka ta’u mirkaneessa.
SeeSa waliin, sirna bishaan facaasu qofa bitachaa hin jirtu-michuu milkaa'ina kee irratti invast godhe argachaa jirta.
Facaastuuwwan iddoo biqiltuu kunuunsuun margaa fi iddoo biqiltuu keessan salphaa kan taasisu yoo ta’u, bishaan qusachuu fi fayyaa biqiltootaa guddisu. Bishaan gahumsaan akka geessuuf kan qophaa'an yoo ta'u, cophni hundi akka lakkaa'amu taasisa. Sirna sirrii filachuudhaan faayidaa yeroo dheeraa kan akka biqiltoota fayyaa ta'anii fi kaffaltii bishaanii gadi aanaa ta'e ni argatta.
Akkaataa bishaan facaastoonni bishaan itti qusatan saffisaan kunooti:
Tarsiimoo |
Qusannoo Bishaanii |
Ibsa |
To’attoota jallisii haala qilleensaa irratti xiyyeeffatan |
Fayyadamtoota ol’aanaaf hir’ina guddaa |
Jijjiiramni itti fayyadama bishaanii hir’achuu, keessumaa kanneen fayyadama olaanaa qabaniif. |
Dirree atileetiksii bulchiinsa magaalaa |
121,000 gaalonii/ekeraa/waggaatti |
Hir’inni wal irraa hin cinne fayyadama bishaanii mul’ateera. |
Fooyya’iinsa biyyee ziyoolayitii |
38,000 gaalonii/ekeraa/waggaatti |
%37 baay’ina jallisii xiqqaa, bishaan xiqqaadhaan marga fayya qabeessa ta’e guddisuu. |
Furmaata amanamaa yeroo jennu SeeSa si uwwiseera. Oomishaaleen kalaqaa fi deeggarsa ogeeyyii isaaniitiin bishaan facaasaa mooraa keessaniif mijatoo ta’an salphaatti akka argattan taasisa. Maaliif eegaa? Har'a maasii kee jijjiiruu jalqabi!
FAQ
Mooraa xiqqaadhaaf gosti bishaan facaasu akkamii gaarii dha?
Yaardii xixiqqoodhaaf, bishaan facaasaa dhaabbataa ykn socho’aa ta’e akka gaariitti hojjetu. Bishaan xiyyeeffannoo qabu kan kennan yoo ta’u, dhaabuuf salphaadha. Facaastoonni pilaastikii bakka kompaaktii ta’aniif filannoo baajataaf mijatudha.
Akkamitti qisaasama bishaanii bishaan facaasuun ittisuu danda’a?
Sensaroota roobaa ykn jiidhina biyyee adda baasan fayyadamuu. Meeshaaleen kun yeroo hin barbaachifnetti bishaan obaasuu dhaabu. Sirni jallisii bishaan dhangala’aa fi bishaan facaasuun danfisuu fi yaa’uu xiqqeessuudhaan bishaan qusata.
Ofii kootii sirna bishaan facaasu kaa'uu nan danda'aa?
Eeyyee, ni dandeessa! Facaastoonni iddoo biqiltuu hedduun, kan akka bishaan facaasaa pilaastikii ykn sirna bishaan dhangala’aa, qajeelfama salphaatti hordofamuu danda’u qabatanii dhufu. Sirna lafa keessaatiif, gargaarsa ogeessaa si barbaachisuu danda’a.
Yeroo meeqa marga koo bishaan facaasuun obaasuu qaba?
Torbanitti al 2-3 marga keessan bishaan obaasi, haala qilleensaa fi gosa biyyee irratti hundaa’uun. Danfisuu hir’isuu fi bishaan gadi fagoo ta’e mirkaneessuuf ganama barii mooraa keessaniif bishaan facaasu fayyadamuu.
Facaasni ofumaan bishaan facaasu invastimantii kanaaf gatii qabaa?
Shakkii malee! Facaasoonni iddoo biqiltuu ofumaan hojjetan yeroo fi bishaan qusatu. Keessattuu abbootii qabeenyaa manaa hojiin itti baay'ateef faayidaa guddaa qabu. Amaloonni akka sa'aatii fi to'attoota ismaartii kunuunsa margaa dadhabbii malee taasisa.
Umuriin sirna bishaan facaasaa maali?
Suphaan sirrii yoo ta’e sirni bishaan facaasaa irra caalaan isaa waggaa 10-15 turuu danda’a. Yeroo hunda dhangala’aa jiraachuu isaa ilaali, mataa bishaan facaasu qulqulleessi, akkasumas kutaalee dullooman bakka buusuun umurii isaanii dheeressi.
Facaastoonni lafa wal qixa hin taane dandamachuu dandaʼuu?
Eeyyee, bishaan facaasaa tokko tokko, kan akka bishaan facaasaa rotary ykn travelling, lafa wal hin qixxaanne irratti akka gaariitti hojjetu. Bishaan walqixa raabsu, naannoon hundi bishaan sirrii akka argatu taasisa.
Bishaan bishaan facaasu bakka qilleensi itti baay’atutti ni hojjetuu?
Eeyyee, garuu bishaan facaasaa olka’iinsa biifama gadi aanaa qabu filadhu, kan akka bishaan facaasu lafa irraa ykn sirna bishaan dhangala’u. Isaan kun kasaaraa bishaanii qilleensaatiin dhufu xiqqeessuu fi bishaan gahumsa qabu mirkaneessuu.
Gorsa : Daandii miillaa ykn daandii konkolaataa bishaan akka hin obaasneef akkaataa biifama bishaan facaasaa keessanii sirreessaa. Kunis bishaan qusachuun mooraa keessan akka gaariitti akka mul'atu taasisa!
