Views: 0 Author: Site Editor Bɔli waati: 2024-11-08 Bɔyɔrɔ: Yɔrɔ
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon sɛnɛfɛnw kɛnɛya sabatili la ani ka sɔrɔ caya. Nin barokun in kɔnɔ, an bɛna nafa suguya caman sɛgɛsɛgɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlanw tali la ani u bɛ se ka nɔ ɲuman bila sɛnɛko baara la cogo min na. Ka fara o kan, an bɛna sɛgɛsɛgɛli kɛ fɛnw kan minnu ka kan ka jateminɛ n’an bɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlan ɲuman sugandi sɛnɛfɛn kɛrɛnkɛrɛnnenw ni sɛnɛ kɛcogo kɛrɛnkɛrɛnnenw kama. Ka fara o kan, an bɛna kuma ladonni ni lakana ladilikan nafamaw kan walasa ka sɛnɛkɛminɛn nafama ninnu si jan ani u baara lafiyalen na. I kɛra sɛnɛkɛla fitinin ye wo, i kɛra sɛnɛko baara belebele dɔ dɔ ye wo, n’i ye sɛnɛfɛnw fiyɛlanw nafa faamuya ani u baaracogo ɲuman bɛ se ka dɔ fara i ka sɛnɛfɛnw sɔrɔli kan kosɛbɛ ani ka sɛnɛ kɛcogo bɛɛ lajɛlen nafa.
Sɛnɛ fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon bi sɛnɛ kɛcogo la, u bɛ nafa caman lase sɛnɛkɛlaw ma ani sɛnɛko bɛɛ lajɛlen ma. O baarakɛminɛn minnu bɛ se ka kɛ fɛn caman ye, olu ye fɛn caman sɛmɛntiya sɛnɛkɛlaw ka sɛnɛfɛnw ɲɛnabɔcogo la, ka baara minnu kɛ i n’a fɔ binjugu fagali, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli, ani jiko, olu bɛ kɛ ka ɲɛ ani ka nɔ bɔ.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw nafaba dɔ ye u ka se ka binjugu fagali cɛsiriw nɔgɔya. Binjuguw bɛ se ka sɛnɛfɛn dɔ tɛmɛ joona, ka ɲɔgɔn sɔrɔ balo nafamaw sɔrɔli la ani ka dɔ bɔ sɛnɛfɛnw na. Sɛnɛfɛnw fiyɛlan min bɛ se ka da a kan, o dɛmɛ fɛ, sɛnɛkɛlaw bɛ se ka binfagalanw kɛ yɔrɔw la minnu laɲininen don, o bɛ dɔ bɔ u nɔ bila lamini jiriw la. Nin fɛɛrɛ laɲinilen in tɛ waati ni cɛsiri dɔrɔn bɔ, nka a bɛ dɔ bɔ bololabaarakɛlaw ka binjugu tigɛcogo la fana, o bɛ na ni musaka caman bɔ sɛnɛkɛlaw bolo.
Fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli ye sɛnɛko nafama wɛrɛ ye, wa sɛnɛfɛnw fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon fɛnɲɛnamafagalanw ka banakisɛw kunbɛnni na. Ni sɛnɛkɛlaw bɛ fiyɛlanw kɛ ka fɛnɲɛnamafagalanw walima fɛnɲɛnamafagalanw kɛ u la, u bɛ se k’u ka sɛnɛfɛnw tanga kosɛbɛ fɛnɲɛnama juguw ma. Nin fura ninnu tali tigitigi bɛ kɛ sababu ye ka nafa caman sɔrɔ ka sɔrɔ ka u nɔ juguw dɔgɔya sigida la. Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ sɛnɛkɛlaw dɛmɛ u ka se ka fɛɛrɛ tigɛ ka ɲɛsin fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli ma, ka bɔnɛ minnu bɛ se ka sɔrɔ, olu bali ani k’u ka sɔrɔw lakana.
Ka fara binjugu fagali ni fɛnɲɛnamaw kɛlɛli kan, sɛnɛfɛnw fiyɛlanw fana bɛ kɛ sababu ye ka jiko kɛcogo ɲuman kɛ. Ji ye nafolo ye min ka dɔgɔ, wa jiko ɲuman nafa ka bon sɛnɛfɛnw ka kɛnɛya ni u ka nafa sɔrɔli la. Fiyɛlilanw bɛ se ka kɛ ka ji tila forow kɔnɔ cogo kelen na, o b’a to jiri bɛɛ bɛ ji sɔrɔ min ka kan walasa ka bonya ka ɲɛ. Ni sɛnɛkɛlaw bɛ baara kɛ ni sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ye jiko kama, u bɛ se ka ji mara, ka tiɲɛni dɔgɔya, ka sɛnɛ kɛcogo sabatilenw yiriwa.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw nafa bɛ tɛmɛ binjugu fagali, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli ani jiko kan. O baarakɛminɛnw fana bɛ baarakɛcogo bɛɛ lajɛlen nafa bonya foro kɔnɔ. Ni baara dɔw bɛ kɛ otomatiki la ani k’u kɛ masin ye, fiyɛlikɛlaw bɛ se ka sɛnɛkɛlaw dɛmɛ u ka waati ni baara kisi. Ni sɛnɛfɛnw bɛ se ka yɔrɔbaw datugu joona, sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ dɔ fara sɛnɛfɛnw sɔrɔli kan, ka sɛnɛkɛlaw bila u ka u sinsin sɛnɛko nafama wɛrɛw kan.
Sɛnɛ fiyɛlan ɲuman sugandili nafa ka bon sɛnɛkɛlaw ni nakɔbaarakɛlaw bɛɛ bolo. Ni sugandi suguya caman bɛ sugu la, a nafa ka bon ka desizɔn ta ni kunnafoni ye walasa ka baara kɛcogo ɲuman ni nafama sabati. Sɛnɛ fiyɛlan ye baarakɛminɛn nafamaba ye binjugu fagali la, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la, ani jiko la, o b’a to a ye nafolo ye min nafa ka bon sɛnɛko baara bɛɛ la.
Ni mɔgɔ bɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlan jateminɛ, a ka kan ka fɔlɔ ka u baarakɛcogo mago kɛrɛnkɛrɛnnenw n’a wajibiyalenw dɔn. Fɛn minnu ka kan ka jateminɛ i n’a fɔ dugukolo bonya, sɛnɛfɛn suguya, ani a fiyɛli siɲɛ caman. Yɔrɔ misɛnninw na walima so nakɔw la, kanpsack bolola fiyɛlan bɛ se ka kɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka baara nɔgɔya ani ka a lamaga. Nka, sɛnɛyɔrɔbaw kama, fiyɛlan min ka bon kosɛbɛ ani min fanga ka bon, o bɛ se ka kɛ wajibi ye walasa ka yɔrɔba dɔ datugu waati kunkurunnin kɔnɔ.
Fɛn nafama wɛrɛ min ka kan ka jateminɛ ni aw bɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlan sugandi, o ye furaji suguya min ka kan ka kɛ. Fiyɛlan suguya caman bɛ fiyɛli fɛɛrɛ suguya caman di, i n’a fɔ fiyɛli, boom fiyɛli, walima fiyɛli yɔrɔ la. Fɛɛrɛ sugandili bɛ bɔ sɛnɛfɛnw mago kɛrɛnkɛrɛnnenw na ani u ka tiɲɛni hakɛ ɲininen na. Misali la, ni tiɲɛni nafa ka bon binjugu fagali la walima fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la, a bɛ se ka kɛ ko nɔgɔ fiyɛcogo dɔ ka fisa walasa ka lamini jiriw tiɲɛ.
Furakɛcogo ɲuman ni a muɲuli fana ka kan ka jateminɛ. Ni i ye wari bila furaji fiyɛlan ɲuman na, o bɛ a to a ka mɛn ani ka da a kan, o bɛ dɔ bɔ a dilanni walima a caman cili la tuma caman na. A ka ɲi ka furajiw ɲini minnu dilannen don ni fɛn barikamaw ye minnu bɛ se ka sɛnɛko baara ɲininiw muɲu.
Ka fara o kan, ni aw bɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlan sugandi, a nafa ka bon ka lakana bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la. Furakɛcogo fiyɛli bɛ se ka kɛ farati ye kɛnɛyako la ni a ma kɛ ka ɲɛ. O la, ka fiyɛlan sugandi min bɛ na ni lakanafɛnw ye, i n’a fɔ a tangalanw ani a minɛcogo ni a maracogo cikan ɲumanw, o nafa ka bon kosɛbɛ.
Sɛnɛ fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon sɛnɛfɛnw nafa sabatili n’u sabatili la. Nka, walasa u ka baara kɛcogo ɲuman ka sabati, a nafa ka bon ka ladonni ni lakana taabolo ɲumanw labato. Nin barokun bɛna laadilikan nafama dɔw di sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ladonni ni u baaracogo ɲuman na.
Ladonni tuma bɛɛ nafa ka bon walasa sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ka to baarakɛcogo ɲuman na. A fɔlɔ, a nafa ka bon ka fiyɛlan saniya ka ɲɛ a kɛli bɛɛ kɔfɛ. O bɛ dɛmɛ ka tolenw bali ka ɲɔgɔn sɔrɔ ani ka se ka fiɲɛbɔlanw datugu. Ka fara o kan, a ka ɲi ka furajibɔlan lajɛ ni a yɔrɔ tiɲɛna walima ni a yɔrɔ tiɲɛna, ka tila k’u falen joona. Ni aw bɛ to ka tulu kɛ fiyɛlan yɔrɔ lamagannenw na, o fana bɛna a dɛmɛ ka a si janya.
Lakanali ye fɛnba ye ni aw bɛ baara kɛ ni sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ye. A fɔlɔ, a nafa ka bon kosɛbɛ ka aw tangalanw don, i n’a fɔ ganw, ɲɛkisɛw, ani ninakiliminɛn, walasa ka aw yɛrɛ tanga furakisɛ suguya bɛɛ ma min bɛ se ka kɛ aw la. Sani aw ka fiyɛlan kɛ, aw bɛ furaw sɛbɛnw kalan tuma bɛɛ ani ka furaji hakɛ ni a kɛcogo ɲɛfɔlenw labato. A nafa ka bon fana ka aw yɛrɛ tanga fiyɛli ma fiɲɛ donw na walasa ka jikuruw bali ani ka tiɲɛni kɛ sɛnɛfɛnw walima jiriw la minnu bɛ kɛrɛfɛ.
Walasa ka sɛnɛfɛnw fiyɛlanw baara ka ɲɛ, a ka kan ka sɛnɛfɛn minnu fiyɛra, olu mago kɛrɛnkɛrɛnnenw faamuya. Walasa ka binjugu faga, a nafa ka bon ka binfagalan bɛnnenw sugandi ani ka a tata hakɛ fɔlen labato. Fiyɛlan jateminɛcogo ɲuman nafa ka bon walasa ka a kɛ ka ɲɛ ani ka a yɛrɛ tanga fiyɛli jukɔrɔ walima ka tɛmɛ a kan. Ni fɛnɲɛnamaw kɛlɛli ye, a nafa ka bon ka fɛnɲɛnamafagalan kɛrɛnkɛrɛnnenw dɔn ani ka fɛnɲɛnamafagalan bɛnnenw sugandi. Ni aw bɛ to ka fɛnɲɛnamafagalanw kɔlɔsi ani ka u sɛgɛsɛgɛ, o bɛna dɛmɛ ka u dɔn joona ani ka u kɛlɛli fɛɛrɛw tigɛ waati bɛnnen na.
Ka fara fɛnɲɛnamaw kɛlɛli ni binjugu fagali kan, sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ se ka kɛ fana jiko la. Ji tali waati bɛnnen ani a hakɛ bɛnnen nafa ka bon sɛnɛfɛnw falenni ni u sɔrɔli la. A ka ɲi ka ji kɛ sɛnɛfɛnw na sɔgɔmada joona fɛ walima wulada fɛ walasa u kana wuli dɔɔni. Ni aw bɛ to ka jibolisiraw lajɛ ni jibɔyɔrɔ walima a datugulen tɛ, o bɛna kɛ sababu ye ka ji tila ka ɲɛ sɛnɛfɛnw na.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ nafa caman lase sɛnɛkɛlaw ma, i n’a fɔ binjugu fagali, fɛnɲɛnamaw kɛlɛli, jiko, ani baarakɛcogo ɲuman. Ni sɛnɛkɛlaw ye o baarakɛminɛn ninnu don u ka sɛnɛ baara la, u bɛ se k’u ka sɛnɛfɛnw ɲɛnabɔ ka ɲɛ, ka musakaw dɔgɔya, ka ɲɛtaa caman sɔrɔ. Sɛnɛfɛnw fiyɛlan ɲuman sugandili bɛ mago kɛrɛnkɛrɛnnenw jateminɛ kosɛbɛ, fiyɛli suguya min ka kan ka kɛ, ani ka jogo ni lakana bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la. Ladonni ni lakana kɛcogo ɲumanw nafa ka bon walasa ka baara kɛ ka ɲɛ ani ka kɛ cogo la min tɛ mɔgɔ tɔɔrɔ. Ni aw bɛ to ka saniya, ka a sɛgɛsɛgɛ ani ka a tulu kɛ, o bɛna a to fiyɛlilan ka to baara kɛcogo ɲuman na. A nafa ka bon ka lakana bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la ni aw bɛ aw tangalanw don ani ka tugu furaw sɛbɛnw kɔ. Sɛnɛfɛnw mago kɛrɛnkɛrɛnnenw faamuyali ani ka baara kɛ ni kemikɛlifɛnw ni u kɛcogo fɛɛrɛw ye minnu bɛnnen don, o bɛna kɛ sababu ye ka fiyɛlikɛla ka baara kɛcogo ɲɛ. Nin laadilikan ninnu labatoli bɛna kɛ sababu ye ka sɛnɛfɛnw fiyɛlanw si janya ani ka baara kɛ ka ɲɛ.