Yala aw b’a fɛ ka optimiser aw ka sɛnɛko walew ? Aw kana ɲinini kɛ ka tɛmɛ o kan! Nin gafe in kɔnɔ, an bɛna sɛnɛfɛnw fiyɛlanw diɲɛ sɛgɛsɛgɛ, ka kuma suguya caman kan minnu bɛ sɔrɔ, fɛn nafama minnu ka kan ka jateminɛ ni u bɛ dɔ sugandi, ani baara suguya caman minnu bɛ se ka kɛ ni o fiyɛlanw ye. I kɛra sɛnɛkɛla ye wo, i kɛra dugukoloko ɲɛnabɔbaga ye wo, walima i kɛra ɲɛnajɛla ye wo, ka furaji suguya wɛrɛw faamuya ani u kɛcogo kɛrɛnkɛrɛnnenw, o nafa ka bon walasa ka sɛnɛfɛnw maracogo ɲuman ni nafama sɔrɔ. Ka fara o kan, an bɛna sɛgɛsɛgɛli kɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlanw baaracogo suguya caman kan, k’a lajɛ u bɛ se ka baara kɛ cogo min na ko suguya caman na walasa ka sɔrɔ yiriwa ani ka sɔrɔ caya. O la, n’aw labɛnnen don k’aw ka sɛnɛko cɛsiriw ta ka taa ɲɛ, an k’an yɛrɛ su ji la sɛnɛfɛnw fiyɛlanw nafamafɛnw na, k’u seko da wuli.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlan suguyaw
Sɛnɛ fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon bi sɛnɛ kɛcogo la. O minɛnw dabɔra walasa ka jimafɛnw, i n’a fɔ bagajiw, binfagalanw, ani fɛnɲɛnamafagalanw, tila-tila sɛnɛfɛnw walima dugukolo kan ka ɲɛ. Fɛnɲɛnɛmako ɲɛtaa fɛ, sɛnɛfɛnw fiyɛlan suguya caman bɛ sɔrɔ sugu la, u kelen-kelen bɛɛ bɛ baara kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ kɛ.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlan suguya dɔ min ka di kosɛbɛ, o ye kɔkanna fiyɛlan ye. Nin minɛn min bɛ se ka ta, o b’a to sɛnɛkɛlaw bɛ se ka taama nɔgɔya la u ka forow kɔnɔ k’a sɔrɔ u bɛ ji wajibiyalenw ta walasa ka fiyɛ. Sɛnɛ kuran fiyɛlan ye kɔkanna fiyɛlan misali ɲuman ye min bɛ nɔgɔya ni baara nɔgɔya. Nin fiyɛlan in bɛ baara kɛ ni kuran ye, o bɛ bololabaarakɛbaliya ban, o b’a to a ka ɲi sɛnɛko baarabaw kama.
Sɛnɛ fiyɛlan suguya wɛrɛ ye boom fiyɛlan ye. Nin fiyɛlan in bɛ kɛ ka caya forobaw walima sɛnɛfɛnw na minnu mago bɛ fiyɛli yɔrɔ caman na. Ni boom bolo jan bɛ nin fiyɛlan in na, a bɛ se ka yɔrɔba dɔ datugu waati kunkurunnin kɔnɔ. A nafa ka bon kɛrɛnkɛrɛnnenya la sɛnɛfɛnw na minnu mago bɛ ji tila-tilacogo kelen na, i n’a fɔ ji min bɛ kɛ ka ji kɛ walima binfagalanw minnu bɛ kɛ ka binkɛnɛ kɛlɛ.
Binjugu fagali ni fɛnɲɛnamaw kɛlɛli ye sɛnɛ kɛcogo nafama fila ye. Walasa ka nin ko ninnu kɛlɛ ka ɲɛ, sɛnɛkɛlaw bɛ u jigi da furaji kɛrɛnkɛrɛnnenw kan minnu dilannen don kɛrɛnkɛrɛnnenya la o baara ninnu kama. O fiyɛlilanw bɛ ni fiyɛlilanw ye minnu bɛ sisi finman di, o bɛ a to yɔrɔ laɲininen ka datugu ka ɲɛ. Ni sɛnɛkɛlaw ye furaji ni binfagalan walima fɛnɲɛnamafagalan ɲuman kɛ, u bɛ se ka binjuguw ni fɛnɲɛnamaw bɔ yen ka ɲɛ, ka laban ka sɛnɛfɛnw sɔrɔta ni u jogo ɲɛ.
Ka fara binjuguw kɛlɛli ni fɛnɲɛnamaw kɛlɛli kan, jiko ye sɛnɛko nafama wɛrɛ ye. Sɛnɛ fiyɛlanw fana jɔyɔrɔ ka bon jiko kɛcogo la. Ni se bɛ ji tila-tila forow kɔnɔ cogo kelen na, o fiyɛlilanw b’a to sɛnɛfɛnw bɛ ji sɔrɔ min ka kan walasa ka bonya ka ɲɛ. Ni sɛnɛkɛlaw bɛ baara kɛ ni jifiyɛlanw ye, u bɛ se ka ji tiɲɛni bali ani k’a lajɛ ko jiri bɛɛ bɛ ji hakɛ wajibiyalen sɔrɔ.
Fɛn minnu ka kan ka jateminɛ ni aw bɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlan sugandi
Ni a bɛ fɔ sɛnɛfɛnw fiyɛlan sugandili ma, fɛn nafama damadɔ bɛ yen minnu ka kan ka jateminɛ. O fɛnw bɛ se ka nɔba bila fiyɛlilan ka baarakɛcogo ɲuman n’a nafa la, ka laban ka nɔ bila aw ka sɛnɛko ɲɛtaa la.
Fɔlɔ ni fɔlɔ, a nafa ka bon kosɛbɛ ka sɛnɛfɛnw fiyɛlan suguya jateminɛ min bɛ bɛn aw magow ma kosɛbɛ. A suguya caman bɛ sɔrɔ, i n’a fɔ kɔkanna fiyɛlanw, fiyɛlanw minnu bɛ sama kɔfɛ, ani fiyɛlanw minnu bɛ sigi. Sugu kelen-kelen bɛɛ n’a nafa n’a dan ye, o la a nafa ka bon i ka i ka ɲinini kɛrɛnkɛrɛnnenw jateminɛ ani ka sugandi ka kɛɲɛ n’o ye.
Fɛn nafama wɛrɛ min ka kan ka jateminɛ, o ye fiyɛlan seko ye. Se bɛ a jira ko furaji bɛ se ka ji hakɛ min minɛ ani a bɛ se ka min datugu. A nafa ka bon ka fiyɛlan dɔ sugandi min seko bɛ bɛn aw ka sɛnɛ baara hakɛ ma. O bɛna a to aw bɛ se ka aw ka sɛnɛfɛnw fiyɛ ka ɲɛ, k’a sɔrɔ aw mago tɛ ka u falen tuma caman.
Ka fara seko kan, a nafa ka bon kosɛbɛ ka sɛnɛfɛnw fiyɛli kɛcogo jateminɛ. Fiyɛli fɛɛrɛ bɛ fiyɛli kɛcogo ni degun suguya jira min bɛ se ka sɔrɔ. A nafa ka bon ka fiyɛlan sugandi ni fɛɛrɛ ye min bɛ se ka ji hakɛ ɲininen tila ka ɲɛ ani ka kɛ kelen ye. O bɛna a to aw ka sɛnɛfɛnw ka balofɛnw, fɛnɲɛnamafagalanw walima binfagalanw hakɛ ɲuman sɔrɔ.
Ka fara o kan, aw bɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlan fanga sɔrɔyɔrɔ jateminɛ. Fiyɛlan dɔw bɛ baara kɛ ni kuran ye, dɔw bɛ baara kɛ ni gazi motɛriw ye walima bololabaarakɛlaw ka pɔnpe. Fanga sɔrɔyɔrɔ bɛ se ka nɔ bila fiyɛlan nɔgɔya, a tacogo ani a baarakɛcogo ɲuman na. Tuma caman na, kuran fiyɛlanw de ka fisa u baara nɔgɔyali n’u farikolo fanga dɔgɔyali kosɔn, ka sɔrɔ fiyɛlilanw minnu bɛ baara kɛ ni gazi ye, olu bɛ se ka taa-ka-segin kɛ kosɛbɛ.
A laban na, a nafa ka bon kosɛbɛ ka sɛnɛfɛnw fiyɛlan muɲuli n’a ladonni wajibiyalenw jateminɛ. Ni aw ye wari bila fiyɛlan ɲuman na min dilannen don walasa ka se ka ko gɛlɛnw muɲu ani ka baara kɛ ni a ye tuma caman, o bɛna aw ka waati ni wari bɔ waati jan kɔnɔ. Ka fara o kan, aw bɛ fiyɛlan dɔ sugandi min saniyacogo n’a ladonni ka nɔgɔn walasa a ka mɛn ani ka baara kɛ ka ɲɛ.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw tali
Sɛnɛ fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon bi sɛnɛ kɛcogo la, u bɛ fɛn caman sɛmɛntiya sɛnɛfɛnw sɛnɛcogo n’u ladoncogo la. O masin barikamaw dilannen don walasa ka fɛnɲɛnamafagalanw, bagajiw ani fɛn jilama wɛrɛw tilatila ka ɲɛ sɛnɛyɔrɔbaw kan. Ni sɛnɛfɛnw fiyɛli bɛ kɛ cogo kelen na ani ka kɔrɔsi, u b’a to sɛnɛfɛnw bɛ balofɛnw ni lakanani wajibiyalenw sɔrɔ walasa u ka ɲɛtaa sɔrɔ.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw kɛcogo kunbaba dɔ ye binjuguw kɛlɛli ye. Binjuguw bɛ se ka foro dɔ minɛ joona ka ɲɔgɔn sɔrɔ ni sɛnɛfɛnw ye nafolo sɔrɔli kama, o bɛ na ni sɛnɛfɛnw sɔrɔta dɔgɔyali ye ani sɔrɔko bɔnɛw la sɛnɛkɛlaw bolo. Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw minnu bɛ ni binfagalanw ye, olu ye baarakɛminɛn ɲuman ye walasa ka nin jiriw kɛlɛ minnu man ɲi. Fiyɛlikɛlan ka dawolo bɛ se ka ladilan walasa ka binfagalan lase binjuguw ma k’a sɔrɔ a ma maga sɛnɛfɛnw na dɔɔni, ka a to a kɛlɛli laɲininen don.
Ka fara binjuguw kɛlɛli kan, sɛnɛfɛnw fiyɛlanw fana jɔyɔrɔ ka bon fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la. Fɛnɲɛnamafagalanw i n’a fɔ fɛnɲɛnamaw, wuluwuluw, ani banaw bɛ se ka sɛnɛfɛnw tiɲɛ ni u ma kɔlɔsi. Fiyɛlilan minnu bɛ ni fɛnɲɛnamafagalanw, ɲɛgɛnw walima banakisɛfagalanw ye, olu bɛ se ka sɛnɛfɛnw tanga o fɛnɲɛnama jugu ninnu ma. Se min bɛ sɛnɛkɛlaw ye ka furaji kɛcogo ni jikuruw hakɛ ladilan, o b’a to sɛnɛkɛlaw bɛ se ka fɛnɲɛnamafagalanw laɲini ka ɲɛ, ka sɔrɔ ka nɔ bila fɛnɲɛnama nafamaw ni sigida la, o dɔgɔya.
Jiko ye sɛnɛko nafama wɛrɛ ye, wa sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ se ka kɛ ka ji tila ka ɲɛ forow kan. Sanji man ca yɔrɔ minnu na walima a tɛ bɛn yɔrɔ minnu na, fiyɛlilanw bɛ se ka kɛ ka jiko magow dafa. Ni ji tila-tila cogo kelen na, fiyɛlikɛlaw b’a to sɛnɛfɛnw ka ji bɛrɛbɛrɛ sɔrɔ, o bɛ kɛnɛya sabati ani ka sɔrɔ caya. O fɛɛrɛ laɲinilen in fana bɛ dɛmɛ don ji lakanani na, a kɛtɔ ka tiɲɛni dɔgɔya ani ka jibɔ dɔgɔya.
Fɛnɲɛnɛmako ɲɛtaa minnu kɛra, olu kɛra sababu ye ka... sɛnɛ kuran fiyɛlanw . Nin furaji fiyɛlan minnu bɛ se ka ta ani minnu bɛ se ka ta, olu bɛ sɛnɛkɛlaw dɛmɛ u ka se ka taama ka ɲɛ ani ka baara nɔgɔya. Ni sɛnɛkɛlaw bɛ se ka furaji ta u kɔ kan, u bɛ se ka taama yɔrɔ gɛlɛnw na, ka se yɔrɔw la, fiyɛlikɛla belebelebaw tɛ se ka se yɔrɔ minnu na. Kuran fiyɛlanw fana tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ, bawo u tɛ mago ɲɛ fɛnɲɛnamafagalanw na, wa u bɛ dɔ bɔ gazi bɔlenw na.
Kuncɛli
Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ye baarakɛminɛn nafamaw ye bi sɛnɛ kɛcogo la. U bɛ sɔrɔ suguya caman na, u kelen-kelen bɛɛ bɛ baara kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ kɛ, k’a ta kɔfɛbaganw fiyɛlanw na ka se boom fiyɛlanw ma. O minɛnw bɛ nɔgɔya ni baarakɛcogo ɲuman di jilamaw tilatilali ma sɛnɛfɛnw walima dugukolo kan. Fiyɛlilan kɛrɛnkɛrɛnnenw binjugu fagali kama, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli kama, ani jiko kama, olu bɛ sɛnɛkɛlaw dɛmɛ u ka sɛnɛko ninnu ɲɛnabɔ ka ɲɛ. Sɛnɛ fiyɛlan ɲuman sugandili nafa ka bon sɛnɛkɛlaw bolo, k’a jateminɛ a suguya, a seko, a fiyɛcogo, a fanga sɔrɔyɔrɔ, ani a muɲuli. Ni sɛnɛkɛlaw ye sugandili kɛ ni kunnafoni ye, u bɛ se ka sɛnɛfɛnw falencogo ɲɛ, ka sɔrɔ yiriwa, ka dɛmɛ don sɛnɛ kɛcogo sabatilenw na. O fiyɛlifɛnw kɛra fɛn nafamabaw ye diɲɛ kɔnɔ, o kɛra sababu ye ka dɔ fara sɛnɛfɛnw sɔrɔli kan, ka dumuni sɔrɔcogo ɲɛ, ani ka sɛnɛ sabati. Ni ɲɛtaa donna fɛɛrɛ kuraw la, i n’a fɔ sɛnɛfɛnw kuran fiyɛlanw, o bɛ dɔ fara baarakɛcogo kan, ka sɔrɔ ka sigida tiɲɛni dɔgɔya.
