Yala aw bɛ fɛɛrɛ ɲuman ni nɔgɔman ɲini walasa ka aw ka nakɔ walima sɛnɛfɛnw fiyɛ wa? Aw kana ɲinini kɛ ka tɛmɛ kuran fiyɛlan kan min bɛ kɛ ka bɔrɔ kɔnɔ. Nin barokun in kɔnɔ, an bɛna aw bilasira kuran fiyɛlan kɛcogo ɲuman na. Fɔlɔ, an bɛna kuma a nafa kan ka kuran fiyɛlan ɲuman sugandi i magow kama, ka jateminɛ kɛ fɛnw na i n’a fɔ a seko, a fanga ani a fiɲɛbɔlan suganditaw. O kɔfɛ, an bɛna an yɛrɛ su don kuran fiyɛlan baaracogo la senfɛ-senfɛ, o la, furaji ɲagaminen ni a doni cogo min na ka ɲɛ, ka fiyɛli kɛcogo ladilan, ani ka a to a ka datugu cogo kelen na. A laban na, an bɛna laadilikan nafamaw di aw ka kuran bɔrɔ fiyɛlan saniyacogo n’a ladonni na walasa k’a si janya ani ka baara kɛcogo ɲuman sabati. Nin barokun laban na, i bɛna kɛ ni dɔnniya ni seko ye walasa ka nafa caman sɔrɔ baara kɛli la ni an ye kuran bɔrɔ fiyɛlan aw ka nakɔko walima sɛnɛko baara la.
Kuranko fiyɛlan ɲuman sugandili
Kuran fiyɛlan ɲuman sugandili nafa ka bon sɛnɛko baara bɛɛ la. O furajiw ye fɛn caman sɛmɛntiya sɛnɛkɛlaw ni nakɔbaarakɛlaw ka fɛn suguya caman kɛli la i n’a fɔ fɛnɲɛnamafagalanw, binfagalanw, ani bagajiw. U dilacogo nɔgɔn ni baarakɛcogo ɲuman kosɔn, kuran fiyɛlanw kɛra baarakɛminɛn nafama ye binjugu fagali la, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la ani jiko la.
Ni a bɛ na ni sɛnɛfɛn dɔ sugandili ye kuran bɔrɔ fiyɛlan , fɛn caman bɛ yen minnu ka kan ka jateminɛ. Fɔlɔ ni fɔlɔ, a nafa ka bon ka furajibɔlan seko jateminɛ. Tansiyɔn bonya de bɛ fura hakɛ jira min bɛ se ka ta, wa a ka kan ka bɛn aw ka baarakɛcogo mago kɛrɛnkɛrɛnnenw ma. A bɛ se ka kɛ ko jidagayɔrɔ belebeleba ka kan foro belebelebaw kama, k’a sɔrɔ jidagayɔrɔ fitinin bɛ se ka bɔ yɔrɔ fitininw na.
Jateminɛ nafama wɛrɛ ye fanga sɔrɔyɔrɔ ye. Kuran fiyɛlanw bɛ baara kɛ ni batiri walima kuran ye. Fiyɛlilan minnu bɛ baara kɛ ni batiri ye, olu bɛ nafa di u ma, u bɛ se ka ta ani u bɛ se ka lamaga hɔrɔnya la, o b’a to i bɛ se ka se yɔrɔw la, kuran sɔrɔyɔrɔ tɛ yɔrɔ minnu na i kɛrɛfɛ. Faan wɛrɛ fɛ, fiyɛlilan minnu bɛ baara kɛ ni kuran ye, olu bɛ se ka kuran dilan min tɛ ban, o bɛ kɛ sababu ye ka batiriw falen kokura.
Baarakɛcogo siratigɛ la, a nafa ka bon ka fiyɛlan sugandi min bɛ aw ka ɲinini kɛrɛnkɛrɛnnenw dafa. Fiyɛlan dɔw bɛ tansiyɔn cogoyaw di minnu bɛ se ka ladilan, o b’a to aw bɛ se ka jibɔ hakɛ ni jikuruw hakɛ kɔlɔsi. O kɛcogo in nafa ka bon kosɛbɛ ni aw bɛ baara kɛ ni sɛnɛfɛn suguya wɛrɛw walima fɛnɲɛnama suguya wɛrɛw ye. Ka fara o kan, aw bɛ furajiw ɲini minnu ka fiyɛlilanw bɛ se ka ladilan walasa furaji ka tila-tila cogo kelen na.
Muɲuli ye fɛn nafama wɛrɛ ye min ka kan ka jateminɛ. Sɛnɛ baara bɛ se ka kɛ fɛn caman ye, wa fiyɛlikɛla ka kan ka se ka a minɛcogo gɛlɛnw ni waati gɛlɛnw muɲu. Aw bɛ furajiw ɲini minnu dilannen don ni fɛn ɲumanw ye i n’a fɔ nɛgɛ min tɛ sɔgɔ walima plastiki gɛlɛn. Fiyɛlan min bɛ se ka da a kan, o fana ka kan ka kɛ ni dilancogo ye min bɛ mɔgɔ lafiya ani min bɛ se ka baara kɛ walasa ka sɛgɛn dɔgɔya a tali waati jan kɔnɔ.
Ni a bɛ tali kɛ ladonni na, aw bɛ fiyɛlan dɔ sugandi min saniya ni a ladonni ka nɔgɔn. Fiyɛlan min yɔrɔw bɛ se ka bɔ ani ka se ka filɛriw ni fiɲɛw sɔrɔ nɔgɔya la, o bɛna i ka waati ni i cɛsiri. Saniya ni a ladonni tuma bɛɛ nafa ka bon walasa ka a to fiyɛlilan ka mɛn ani a ka baara kɛ.
Kuranko fiyɛlan dɔ baara
Kuran fiyɛlan baara ye fɛɛrɛ ɲuman ye min bɛ se ka kɛ ka sɛnɛ baara suguya caman ɲɛnabɔ i n’a fɔ binjugu fagali, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli, ani jiko. Nin masin in min bɛ se ka kɛ fɛn caman ye, o dabɔra walasa ka baarakɛcogo tigitigiw ni laɲinitaw lase, ka sɔrɔ ka ɲɛtaa ɲuman sɔrɔ sɛnɛkɛlaw ni nakɔbaarakɛlaw bɛɛ bolo.
Nafa jɔnjɔn dɔ min bɛ sɔrɔ baara kɛli la ni an kuran knapsack fiyɛlan sɛnɛko baaraw la o ye a nɔgɔya n'a baara nɔgɔya ye. A tɛ i n’a fɔ bololabaarakɛlaw ka laadala furajiw, minnu bɛ se ka sɛgɛn ani ka waati caman ta, kuran ta bɛ sira di baara ma ni cɛsiri tɛ. Ni i ye butɔni digi dɔrɔn, fiyɛlikɛla ka motɛri bɛ daminɛ, wa a kɛbaga bɛ se ka fiyɛli kɛcogo kɔlɔsi nɔgɔya la.
Sɛnɛ kuran fiyɛlanw dabɔra kɛrɛnkɛrɛnnenya la walasa ka sɛnɛkɛlaw ni nakɔbaarakɛlaw mago ɲɛ baara suguya caman na. A kɛra binjuguw bɔli ye minnu man ɲi, minnu bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ balofɛnw na ani ka sɛnɛfɛnw falenni bali walima ka fɛnɲɛnamaw kɛlɛ minnu bɛ se ka jiriw tiɲɛ, o fiyɛlilanw bɛ fura ɲuman di. Fiyɛlilan minnu bɛ kɛ ka ɲɛ ani minnu bɛ se ka ladilan, olu b’a to kemikɛli walima jilama furaji bɛ tila ɲɔgɔn na, o bɛ furakɛli nafa bonya kosɛbɛ ka sɔrɔ ka tiɲɛni dɔgɔya.
Ka fara binjugu fagali ni fɛnɲɛnamaw kɛlɛli kan, kuran fiyɛlanw fana nafa ka bon jiko la. Se min bɛ kɛ ka jibɔ hakɛ ni fiyɛli kɛcogo kɔlɔsi, o bɛ kɛ sababu ye ka jiriw ji kɛ ka ɲɛ, o b’a to u bɛ ji wajibiyalen sɔrɔ k’a sɔrɔ u ma ji kɛ kojugu. O nafa ka bon kosɛbɛ yɔrɔw la, jiko gɛlɛya ye haminanko ye yɔrɔ minnu na, bawo fiyɛlikɛlan ka tiɲɛni bɛ tiɲɛni kunntanw bɔ yen.
Ni aw bɛ kuran fiyɛlan baara, a nafa ka bon aw ka lakanacogo ɲumanw labato. Fɛn minnu bɛ mɔgɔ tanga, i n’a fɔ ganw, ɲɛkisɛw, ani masikew, olu ka kan ka don walasa ka furaw walima fɛn faratilenw bali. Ka fara o kan, furaji ladonni ni a saniya tuma bɛɛ ka kan walasa a ka mɛn ani a ka baara kɛcogo ɲuman na.
Saniya ni ladonni
Saniya ni ladonni ye fɛn nafamaw ye walasa minɛn o minɛn ka to cogo ɲuman na, wa o bɛ kɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlanw fana na. Ni aw bɛ to ka nin furaji ninnu saniya ani k’u ladon, o tɛ kɛ sababu ye u ka mɛn dɔrɔn, nka a bɛ dɔ fara u ka baara kɛcogo ɲuman kan fana.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlan ladonni baara fɔlɔ dɔ ye k’a saniya ka ɲɛ baara kelen-kelen bɛɛ kɔfɛ. O ye ka fiyɛlan, a dawolo ani bere ko ni ji sanuman ye walasa ka tolen walima furakisɛ tolenw bɔ yen. Ni aw y’o kɛ, aw bɛ fɛn juguw dalajɛli bali minnu bɛ se ka fiyɛlilan yɔrɔw tiɲɛ walima ka furaji kɛli nataw nɔgɔ.
Ka fara o kan, a nafa ka bon kosɛbɛ ka furajibɔlan lajɛ ni taamasiɲɛ si tɛ a la min b’a jira ko a sɛgɛnnen don. Aw bɛ tubabufura, sigilanw ani ɲɔgɔndanw lajɛ ni fɛn dɔw bɔra walima ni u tiɲɛna, barisa o bɛ se ka fiyɛlan ka baarakɛcogo tiɲɛ. Aw bɛ yɔrɔ minnu tiɲɛna, aw bɛ olu falen joona walasa ka gɛlɛya wɛrɛw bali baara kɛtuma na.
Fiyɛlan ladonni nafama wɛrɛ ye minɛnw jateminɛni ye. O kɛcogo bɛ kɛ sababu ye ka furakisɛw tali hakɛ tigitigiw sabati ani ka furakisɛw tali dɔgɔya walima u tali kojugu bali, o min bɛ se ka nɔ jugu bila sɛnɛfɛnw na walima sigida la. Fiyɛlilan jateminɛni tuma bɛɛ nafa ka bon, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni aw bɛ fɛn caman ɲɔgɔn falen-falen furakisɛw walima sɛnɛfɛnw ni ɲɔgɔn cɛ minnu ka fiyɛli wajibiyalen tɛ kelen ye.
Ka fara saniya ni ladonni kan, a nafa ka bon kosɛbɛ ka ko o ko ɲɛnabɔ min ɲɛsinnen bɛ binjugu fagali ma, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli ma, ani jiko ma. O fanw ye fɛnba ye sɛnɛko walew ɲɛtaa la. Sɛnɛfɛn dɔ baaracogo donli a kɔnɔ kuran bɔrɔ fiyɛlan bɛ se ka nin baara ninnu ɲɛ kosɛbɛ, ka nɔgɔya ni baarakɛcogo ɲuman di.
Ni binjugu fagali ko don, sɛnɛ kuran fiyɛlan bɛ nafa di a ma ka kɛ a kɛli ye ni laɲini ye. Ni a ka fɛnɲɛnamafagalanw bɛ se ka ladilan ani a fiyɛcogo tigitigi, a bɛ kɛ sababu ye ka binfagalanw lase binjuguw ma ka ɲɛ, o bɛ dɔ bɔ a lamini jiriw tiɲɛni na.
O cogo kelen na, fiyɛlikɛlan jɔyɔrɔ ka bon fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la. Ni sɛnɛkɛlaw bɛ baara kɛ ni fɛnɲɛnamafagalan walima fɛnɲɛnamafagalan bɛnnenw ye, u bɛ se ka fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛ ka ɲɛ, fɛnɲɛnamafagalan minnu bɛ farati lase u ka sɛnɛfɛnw ma. Kuran fiyɛlan min bɛ kɛ ka nɛgɛso fiyɛlan kɛ, o ka se ka fiyɛli kɛ cogo kelen na ani min bɛ kɔlɔsi, o bɛ kɛ sababu ye ka nin fura ninnu jɛnsɛn cogo kelen na, ka u nafa bonya kosɛbɛ.
Ka fara o kan, jiko nafa ka bon sɛnɛfɛnw falenni ni kɛnɛyako la. Sɛnɛ kuran fiyɛlan bɛ se ka kɛ ka ji walima bagaji lase jiriw ju ma k’u ɲɛsin u ma, k’u balo ni u falenni sabati. Nin fɛɛrɛ laɲinilen in bɛ ji tiɲɛni dɔgɔya, ka jiko bɛɛ lajɛlen nafa bonya.
Kuncɛli
Kuran fiyɛlan ɲuman sugandili nafa ka bon sɛnɛko baara ɲumanw na. Fɛn minnu ka kan ka jateminɛ, olu ye seko, fanga sɔrɔyɔrɔ, baarakɛcogo, muɲuli ani ladonni nɔgɔya. Ni sɛnɛkɛlaw ye fiyɛlan sugandi min bɛ mago kɛrɛnkɛrɛnnenw ɲɛ, u bɛ se ka sɔrɔ ni sɔrɔ caya. Kuran fiyɛlanw bɛ nafa caman lase sɛnɛko baara la, i n’a fɔ binjugu fagali, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli, ani jiko ɲuman. U bɛ baarakɛcogo tigitigiw ni laɲinitaw di, ka sɔrɔ ɲuman sabati ka sɔrɔ ka tiɲɛni dɔgɔya. Saniya ni ladonni tuma bɛɛ nafa ka bon walasa fiyɛlilanw ka baara kɛ ka ɲɛ, ka tiɲɛni bali ani ka a to u ka mɛn ani ka baara kɛ cogo ɲuman na. Ni sɛnɛkɛlaw ye saniya, ladonni, ani fiyɛlan bɛnnenw bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la, u bɛ se k’u ka sɛnɛ kɛcogo ɲɛ, ka sɛnɛfɛnw sɔrɔcogo ɲuman sɔrɔ.
