Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ladonni n’u ladonni nafa ka bon walasa u ka baara kɛ ka ɲɛ ani u ka mɛn. Nin barokun in kɔnɔ, an bɛna sɛgɛsɛgɛli kɛ sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ladonni n’u ladonni ko jɔnjɔnw kan. An bɛna a daminɛ ni baro ye a nafa kan ka tugu ladonni waati bolodalen kɔ walasa ka furaji fiyɛlan to a cogo la. O kɔfɛ, an bɛna fɛɛrɛ ɲumanw sɛgɛsɛgɛ furaji saniyacogo n’a maracogo la, ka saniya ɲuman nafa jira walasa ka a bali ka datugu ani ka a sɔgɔ. Ka fara o kan, an bɛna hakilinaw di gɛlɛyaw ɲɛnabɔli kan minnu bɛ kɛ tuma caman na, minnu bɛ se ka sɔrɔ fiyɛli baara senfɛ, ka fara laadilikanw kan dilanw ɲɛnabɔcogo ɲuman kan. Ni sɛnɛkɛlaw ni sɛnɛkɛlaw ye nin ladonni ni ladonni wale ninnu waleya, u bɛ se k’u ka fiyɛlifɛnw ka baarakɛcogo ɲuman n’u ka ɲɛnamaya kɛcogo caya, ka laban ka baara kɛcogo ɲɛ ani ka dɔ bɔ baarakɛbaliya waatiw la.
Ladonni waati bolodacogo
Ladonni waati bolodacogo ye fɛn nafamaba ye walasa ka minɛn walima masin o masin to u cogo la sanfɛ. Ni sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ko don, ka kɛ ni ladonni waati bolodacogo ɲuman ye, o nafa ka bon ka tɛmɛ o kan. Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw jɔyɔrɔ ka bon binjugu fagali la, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la, ani jiko la, o b’a to u bɛ kɛ baarakɛminɛn wajibiyalen ye sɛnɛkɛlaw ni nakɔbaarakɛlaw bɛɛ bolo.
Ladonni tuma bɛɛ, o b’a to fiyɛlilan bɛ baara kɛ ka ɲɛ ani ka ɲɛ, o bɛ kɛ sababu ye ka nafa caman sɔrɔ. A bɛ dɛmɛ fana ka tiɲɛniw bali minnu ma labɛn walima dilan minnu musaka ka bon, o bɛ waati ni wari bɔ waati jan kɔnɔ. Ni sɛnɛkɛlaw tugura ladonni waati bolodalen kɔ, u bɛ se k’a lajɛ k’u ka sɛnɛfɛnw fiyɛlan bɛ cogo ɲuman na tuma bɛɛ ni u mago bɛ u la.
Sɛnɛfɛnw fiyɛlan ladonni waati bolodacogo yɔrɔ koloma dɔ ye saniya ye tuma bɛɛ. A kɛli kelen-kelen bɛɛ kɔfɛ, fiyɛlilan ka kan ka saniya ka ɲɛ walasa ka a tolen walima a dalajɛlen bɛɛ bɔ a la. O tɛ dan sɔgɔsɔgɔninjɛ dɔrɔn ma, nka a bɛ dɛmɛ fana ka fiyɛlikɛlan ka baara kɛcogo sabati. Aw bɛ fiyɛlilanw, tubabufuraw ani jidagayɔrɔw saniya, o nafa ka bon walasa ka a dɔn ko fiyɛlikɛlan bɛ kemikɛlifɛnw walima ji hakɛ bɛnnen di baara kɛtuma na.
Ka fara saniya kan, sɛgɛsɛgɛliw kɛli tuma bɛɛ fana ka kan. Sɛnɛkɛlaw ka kan ka furajibɔlan sɛgɛsɛgɛ ni a sɛgɛncogo ni a tiɲɛni taamasiɲɛw tɛ, i n’a fɔ tubabufura tiɲɛnenw walima a bɔgɔbɔgɔli. O ko ninnu ka kan ka ɲɛnabɔ joona walasa ka tiɲɛni wɛrɛw bali walima kasaara minnu bɛ se ka kɛ. Sɛgɛsɛgɛliw ka kan ka kɛ fana ka fiyɛlan ka jateminɛ kɛ walasa ka a dɔn ko a kɛcogo hakɛ bɛ tiɲɛ.
Ladonni nafama wɛrɛ ye tulu ye. Yɔrɔ minnu bɛ lamaga, i n’a fɔ bɔlɔnw ni pɔnpew, olu ka kan ka tulu kɛ tuma bɛɛ walasa u kana ɲɔgɔn sɔgɔ ani ka baara kɛ ka ɲɛ. Tumu fana bɛ dɛmɛ ka o yɔrɔw si janya, o bɛ sɛnɛkɛlaw kisi fɛn caman cili ma.
Ka fara o kan, a nafa ka bon ka ladonni baara bɛɛ sɛbɛn. O ye saniya donw ye, sɛgɛsɛgɛliw ani tulu kɛli donw, ani dilan walima fɛn o fɛn bɛ kɛ ka fɛn wɛrɛw bila u nɔ na. Nin sɛbɛn in bɛ kɛ kunnafoni nafama ye walasa ka ladonni nataw kɛ, wa a bɛ dɛmɛ ka misaliw walima ko minnu bɛ segin-ka-bɔ, olu dɔn.
Saniya ni a marali
Saniya ni u marali ye fɛn nafama fila ye walasa ka fɛn suguya caman mara ani k’u si janya, i n’a fɔ sɛnɛfɛnw fiyɛlanw . Saniyacogo ɲuman bɛ a to fiyɛlilan bɛ to a cogo ɲuman na, a labɛnnen don ka baara kɛ ni a ye tuma o tuma ni a mago bɛ a la. Ka fara o kan, a maracogo ɲuman bɛ tiɲɛni bali min bɛ sɔrɔ kɛnɛmafɛnw tali fɛ.
Ni sɛnɛfɛnw fiyɛlan saniyali ko don, a nafa ka bon kosɛbɛ ka fɛɛrɛ kɛrɛnkɛrɛnnenw tigɛ walasa a ka mɛn. A fɔlɔ, a ka kan ka ji tɛmɛnen fɛn o fɛn bɔ jidagayɔrɔ la, ka o ko ka ɲɛ ni ji sanuman ye. O kɛcogo bɛ dɛmɛ ka tolenw walima furakisɛw bɔ yen minnu tun bɛ se ka dalajɛ baara kɛcogo tɛmɛnenw na. Ka fara o kan, fiyɛlilan ni a yɔrɔ misɛnnin wɛrɛw ka kan ka bɔ ɲɔgɔn na ani ka saniya u dan na walasa u kana datugu ani ka a to baara kɛcogo bɛ to sen na.
Walasa ka fiyɛlan ka baarakɛcogo ɲuman sabati, a nafa ka bon ka filɛriw saniya tuma bɛɛ. O filɛriw bɛ nɔgɔw, i n’a fɔ nɔgɔ walima fɛnɲɛnamafagalanw, bali ka don jidagayɔrɔ la, ka se ka sigida datugu. Filɛriw saniya walima k’u falen, ka kɛɲɛ n’u cogoya ye, o nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka baara kɛcogo ɲuman sɔrɔ.
Ni saniya baara banna, a maracogo ɲuman nafa ka bon o cogo kelen na. Sɛnɛfɛnw fiyɛlan marali yɔrɔ jalen na, fiɲɛ bɛ don yɔrɔ min na kosɛbɛ, o ka ɲi kosɛbɛ. Ni aw bɛ ji la, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka nɔgɔ walima ka sɔgɔsɔgɔ, o bɛ se ka nɔba bila fiyɛlikɛlan ka baarakɛcogo la. Ka fara o kan, ka fiyɛlan mara yɔrɔ jan tile yeelen tilennen na walima funteni jugumanba la, o nafa ka bon walasa ka fɛnw tiɲɛ.
Ka fara saniya ni a marali kan, a nafa ka bon ka sɛnɛfɛnw fiyɛlan mago kɛrɛnkɛrɛnnenw jateminɛ, i n’a fɔ binjugu fagali, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli, ani jiko. A ka c’a la, o baara ninnu de ye o furaji suguw kɛli kun fɔlɔw ye sɛnɛyɔrɔw la. Ni sɛnɛkɛlaw ni sɛnɛkɛlaw ye o magow ɲɛnabɔ ka ɲɛ, u bɛ se ka u ka furajiw baaracogo ɲuman sabati.
Walasa ka binjugu faga ka ɲɛ, a nafa ka bon ka binfagalan bɛnnenw sugandi ani ka tugu a kɛcogo fɔlenw kɔ. Ni sɛnɛkɛlaw ye binjugu suguya kɛrɛnkɛrɛnnenw n’u falencogo faamuya, u bɛ se ka binfagalanw dɔn minnu bɛnnen don kosɛbɛ, k’u kɛ ka kɛɲɛ n’o ye. Nin fɛɛrɛ laɲinilen in bɛ furakisɛw tali dɔgɔya ani ka binkɛnɛ kɛlɛli nafa bonya kosɛbɛ.
O cogo kelen na, ni a bɛ tali kɛ fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la, fɛnɲɛnamafagalan suguyaw n’u kɛcogo faamuyali nafa ka bon kosɛbɛ. Ni sɛnɛkɛlaw ye fɛnɲɛnamafagalan kɛrɛnkɛrɛnnenw n’u ka ɲɛnamaya kɛcogo dɔn, u bɛ se ka fɛnɲɛnamafagalan bɛnnenw ni u tali waati ɲuman dɔn. Nin fɛɛrɛ laɲinilen in bɛ dɔ bɔ fɛnɲɛnama nafamaw nɔ na, wa a bɛ fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli ɲuman sabati.
A laban na, jiko jɔyɔrɔ ka bon sɛnɛko walew la, wa sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ se ka dɛmɛ don o baara in na. Ni sɛnɛkɛlaw ye jiko magow faamuya ani jiko sira minnu bɛ sɔrɔ, sɛnɛkɛlaw bɛ se ka baara kɛ koɲuman n’u ka fiyɛlanw ye walasa ka ji sɔrɔcogo ɲuman di. O bɛ kɛ sababu ye ka bonya ni sɔrɔ ɲuman sɔrɔ ka sɔrɔ ka ji sɔrɔyɔrɔw lakana.
Gɛlɛyaw ɲɛnabɔli ni u dilancogo
Gɛlɛyaw ɲɛnabɔli ni u dilancogo ye fɛn nafamaw ye sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ladonni n’u si hakɛ caya la. O masinw jɔyɔrɔ ka bon binjugu fagali la, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli la, ani jiko la sɛnɛko siratigɛ la. Nka, i n’a fɔ minɛn tɔw bɛɛ, sɛnɛfɛnw fiyɛlanw bɛ se ka ko dɔw sɔrɔ minnu bɛ gɛlɛyaw ɲɛnabɔ ani ka u dilan.
Gɛlɛya kelen min bɛ se ka sɔrɔ sɛnɛfɛnw fiyɛlan na, o ye fiɲɛbɔlanw datugulen ye. O bɛ se ka kɛ ka da nɔgɔ walima nɔgɔw dalajɛli kan fiyɛlikɛlan ka sigida la. Walasa ka nin ko in ɲɛnabɔ, a nafa ka bon ka furaji faga fɔlɔ ani ka degun o degun bɛɛ lajɔ sistɛmu kɔnɔ. O kɔ, aw bɛ a fiyɛlilan bɔ ka ɲɛ ka a saniya ka ɲɛ ni ji ye walima ni saniyaji nɔgɔman ye. O bɛna a to fiyɛlilan kana kɛ ni fɛn si tɛ a la, o bɛ a to fiyɛlikɛlan kɔnɔfɛnw ka se ka tila cogo kelen na.
Gɛlɛya furakɛcogo wɛrɛ ye ka fiyɛlan ka pɔnpe lajɛ. Ni fiyɛlikɛlan tɛ degun bɛrɛbɛrɛ walima ni a bɛ degun min tɛ bɛn, o bɛ se ka kɛ pɔnpe tiɲɛnen dɔ sababu ye. O cogo la, a ka fisa aw ka a dilabaga ka gafe lajɛ walasa ka cikan kɛrɛnkɛrɛnnenw sɔrɔ pɔnpe dilancogo walima a falencogo kan. Ni aw bɛ to ka pɔnpe ladon ani k’a sɛgɛsɛgɛ, o fana bɛ se ka gɛlɛyaw bali minnu bɛ se ka kɛ.
Ka fara o kan, ji bɔli bɛ se ka kɛ fiyɛlan ka tubabufura walima a fɛnw na. O bɔgɔbɔgɔli ninnu bɛ se ka kɛ sababu ye ka degun bɔnɛ ani ka fiyɛli kɛ ka ɲɛ. Walasa ka nin gɛlɛya in ɲɛnabɔ, a nafa ka bon kosɛbɛ ka tubabufura ni fɛnw lajɛ ni tiɲɛni walima u sɛgɛnnen taamasiɲɛw tɛ. Ni bɔgɔbɔgɔ dɔw sɔrɔla, a ka ɲi aw ka yɔrɔ minnu bananen don, aw ka olu falen joona. Ni aw bɛ to ka tubabufura ni fɛnɲɛnɛmafagalanw sɛgɛsɛgɛ ani ka u falen, o bɛ se ka ji bɔli bali ani ka a to fiyɛlan bɛ baara kɛ ka ɲɛ.
Kuncɛli
Ladonni waati bolodalen min labɛnna ka ɲɛ, o nafa ka bon kosɛbɛ walasa sɛnɛfɛnw fiyɛlanw ka baara kɛ ka ɲɛ. Saniya tuma bɛɛ, sɛgɛsɛgɛli, tulu, ani sɛbɛnw marali, olu bɛɛ ye ladonni kɛcogo ɲuman yɔrɔ nafamaw ye. Ni sɛnɛkɛlaw tugura nin laadilikanw kɔ, u bɛ se k’a lajɛ k’u ka furajiw bɛ sanfɛ tuma bɛɛ ni u mago bɛ u la. Sɛnɛfɛnw fiyɛlanw saniyacogo n’u maracogo ɲuman fana nafa ka bon walasa u ka baarakɛcogo sabati ani k’u si janya. Ni sɛnɛkɛlaw tugura saniya taabolo kɛrɛnkɛrɛnnenw kɔ ani k’u mara cogo bɛnnen na, sɛnɛkɛlaw bɛ se k’a lajɛ ko furajiw labɛnnen don tuma bɛɛ baara kama. Binjugu fagali, fɛnɲɛnamafagalanw kɛlɛli ani jiko mago kɛrɛnkɛrɛnnenw ɲɛnabɔli bɛ dɔ fara furajikɛlaw ka baarakɛcogo kan sɛnɛko la. Gɛlɛyaw ɲɛnabɔli ni u dilancogo nafa ka bon walasa ka sɛnɛfɛnw fiyɛlanw baaracogo n’u nafa sabati. Fiɲɛw datugulen, pɔnpe tiɲɛnenw, ani jibɔyɔrɔw ye ko ye minnu ka teli ka kɛ, minnu ka kan ka ɲɛnabɔ joona. Ni sɛnɛkɛlaw tugura gɛlɛyaw ɲɛnabɔcogo ladilikanw kɔ ani ka ladonni kɛ tuma bɛɛ, sɛnɛkɛlaw bɛ se k’a lajɛ k’u ka fiyɛlifɛnw bɛ baarakɛcogo ɲuman na, k’u ka sɛnɛfɛnw sɔrɔ ka caya.
